ਮਨ ਦਾ ਡਰ

ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਸਬਦ ਨ ਸਵਰਸਿ ਕਾਜਾ ॥
ਅੰਗ-੨੨੫

ਬਿਨੁ – ਬਿਨਾਂ
ਗੁਰ ਸਬਦ – ਗੁਰੂ ਦੇ ਗਿਆਨ
ਨ ਸਵਰਸਿ – ਨਹੀਂ ਸਵਰਦੇ
ਕਾਜਾ – ਕਾਰਜ

ਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਸੂਝ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਸਾਡੇ ਕਾਰਜ ਰਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ।

---

“ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਕਹਾਣੀ ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਔਰਤ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਰਾਤ ਸੁਪਨੇ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਭੂਤੀਆ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭੁੱਖੇ ਰਾਖਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਲੁਕਵੀਂ ਚੀਜ਼ ਉਸ ਦੇ ਮਗਰ ਦੌੜਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਇਸਤਰਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਉਸਦੀ ਗਰਦਨ ਤੇ ਤੇਜ਼ਾਬ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ…

ਇਹ ਸਭ ਅਸਲ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਹੈ…

ਅਖੀਰ ਇੱਕ ਰਾਤ ਸੁਪਨਾ ਉਹ ਫਿਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਦਰਿੰਦਾ ਉਸ ਭੈਭੀਤ ਔਰਤ ਨੂੰ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਚੀਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਔਰਤ ਚੀਕਦੀ ਹੋਈ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ:

“ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਹੋ! ਮੇਰਾ ਪਿੱਛਾ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ! ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰੋਗੇ!”

ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਖਸ਼ ਰੁਕਦਾ ਹੈ, ਸਿੱਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਕਮਰ ਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਮੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗਾ? ਇਹ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਪਨਾ ਹੈ।”

---

ਰਾਖਸ਼ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਡਰ ਅਤੇ ਭਰਮ ਦੁਆਰਾ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੁਪਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਥੱਕ ਗਏ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਾਗਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਲੱਭਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਾਨੂੰ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣੇ ਪੈਣਗੇ ਤਾਂ ਹੀ ਸਾਡੇ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰ: “ਇੱਕ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ”
ਜ: “ਠੀਕ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਹੱਲ ਵੀ ਹੋਏਗਾ।”

ਸ: “ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ?
ਜ: “ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਬਸ ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਕੁ ਬੰਦੇ ਚੁਣ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਇਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।”

ਪ੍ਰ: “ਕੀ ਮੈਂ ਇਸ ਬਿਪਤਾ ਤੋਂ ਬਚਾਂਗਾ?”
ਜ: “ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਜੀਅ ਸਕਦੇ, ਤਬਾਹੀ ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਬਸ ਬਿਪਤਾ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰੋ। ਜਿਵੇਂ ਵੀ ਜੀਅ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜੀਓ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਰਹੋ।”

ਸ: “ਕੀ ਜੇ …?
ਜ: “ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਨਾ ਦਿਓ। ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਜਿੰਦਗੀ ਜਿਉਣਾ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਚੁਣਦੇ ਹੋ।

ਇਹ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਤੁਹਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।”

ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਮਨ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਵਾਬ ਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।