ਹਥੀ ਕਿਰਤਿ ਕਮਾਵਦਾ ਪਗਿ ਚਲੈ ਸੁਜਾਣਾ।।
(ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ, ਪਉੜੀ ੨, ਵਾਰ ੧੮)
ਹਥੀਂ– ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ
ਕਿਰਤਿ ਕਮਾਂਵਦਾ– ਕਿਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ
ਪਗਿ– ਰਾਹ ਉੱਤੇ
ਚਲੈ– ਤੁਰਦਾ ਹੈ
ਸੁਜਾਣਾ– ਸਿਆਣਾ
ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਚੰਗੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਸਖਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
“ਪੌਲੋ ਕੋਲੋਹੋ” ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ।
ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਮਾਰੂਥਲ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਸੀਟੀ ਦੇ ਮੱਠ ਵਿੱਚ ਆਇਆ।
ਉਥੇ ਉਸਨੇ ਅਬੋਟ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਸ ਦੁਪਹਿਰ ਅਬੋਟ ਦੇ ਬਚਨ ‘ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ’ ਬਾਰੇ ਸਨ।
ਬਚਨ ਸੁਣਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਭਿਕਸ਼ੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: “ਇਹ ਬੜਾ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਪਾਠ ਸੀ। ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣਾਂਗਾ ਅਤੇ ਅਬੋਟ ਸਿਰਫ ਟਮਾਟਰ, ਸਿੰਚਾਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਿਥੋਂ ਮੈਂ ਆਇਆ ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਉੱਥੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰੱਬ ਦਿਆਲੂ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।”
ਭਿਕਸ਼ੂ ਮੁਸਕਰਾਇਆ ਅਤੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: “ਇੱਥੇ ਅਸੀਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਇਹ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਾ ਹੈ।”
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ ਕਿ “ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀਆਂ ਮੁਢਲੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਹਨ?”
ਉਹ 3 ਬੁਨਿਆਦੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਉੱਤਰ ਦੇਣਗੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ “ਕਿਰਤ ਕਰਨਾ, ਨਾਮ ਜਪਣਾ ਅਤੇ ਵੰਡ ਛੱਕਣਾ।”
ਇਹ ਸ਼ਾਇਦ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਅਸਾਨ ਲੱਗਣ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਿਉਣਾ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘਾ ਹੈ।
ਮੈਂ ਇਸ ਅਵਸਰ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਲਵਾਂਗੀ।
ਪਹਿਲਾ ਕਿਰਤ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ੀ ਰੋਟੀ ਕਮਾਓ।
ਉਪਰੋਕਤ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਬੋਟ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰੇ ਸਰੋਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਇਹ ਸਾਡੇ ਤੇ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਤੇ ਕਰਨੀ ਹੈ।
ਭੀਖ ਨਾ ਮੰਗੋ, ਨਾ ਹੀ ਉਧਾਰ ਲਓ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਚੋਰੀ ਕਰੋ। ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਰਨ ਲਈ ਮਿਹਨਤ ਕਰੋ।
ਗੁਰੂ ਜੀ ਕਦੇ ਭੱਜਣ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ। “ਰੱਬ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਹ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਮਿਆਨ ਉਹ ਲੋਕ ਹਨ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਵੇਖਦੇ ਹੋ।”
ਨਿਰੰਤਰ ਕੰਮ ਕਰੋ, ਕਿਰਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ। ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ‘ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰੋ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਚੇਤ ਰਹੋ।
ਵਿਸ਼ਾ ਕਾਫ਼ੀ ਲੰਮਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨੁਕਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਖਤ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਛੱਡਿਆ ਜਾਵੇ।
ਸੱਚ ਕੀ ਹੈ? 