ਬਲਿਹਾਰੀ ਕੁਦਰਤਿ ਵਸਿਆ ॥ ਤੇਰਾ ਅੰਤੁ ਨ ਜਾਈ ਲਖਿਆ ॥
ਅੰਗ- ੪੬੯
*ਬਲਿਹਾਰੀ*- ਮੈਂ ਕੁਰਬਾਨ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ
*ਕੁਦਰਤਿ*- ਕੁਦਰਤ
*ਵਸਿਆ*- ਵਸ ਰਿਹਾ ਹੈ
*ਅੰਤੁ*- ਅੰਤ
*ਨ ਜਾਈ*- ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ
*ਲਖਿਆ*- ਪਤਾ ਕੀਤਾ
*ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੂੰ ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉਤੋਂ ਕੁਰਬਾਨ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡੀ ਸੀਮਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।*
——–
ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਰੁੱਖ ਤੇ ਹਰਾ ਛੋਟਾ ਪੱਤਾ ਵੇਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ? ਇਹ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹ ਮਰ ਜਾਏ।
ਫਿਰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਤਰਾਂ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਕਸੀਜਨ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਤੁਸੀਂ ਜੀਅ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਕਣ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬੈੱਡ ‘ਤੇ ਲੇਟੇ ਹੋਏ ਸਨ ਤਾਂ ਸਾਹ ਲੈਣ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਦੇ ਸਿਲੰਡਰ ਦੀ ਲੋੜ ਪਈ ਸੀ। ਇਹ ਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਬਨਸਪਤੀ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਸੀਂ 22 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾ ਸਕੀਏ ਕਿ ਅਸੀਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਯਾਤਰੀ ਹਾਂ।
ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਜੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਢੰਗ ਨਾਲ *’ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ’*, ਇੱਕ ਮਹਿਮਾਨ ਘਰ ਵਜੋਂ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਘਰ ਵਜੋਂ ਛੱਡਣਾ ਪਏਗਾ। ਇਹ ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਧਰਮ, ਧਾਰਮਿਕਤਾ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਆਓ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖੀਏ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੂੜਾ-ਕਰਕਟ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲੇ ਨਾ ਬਣੀਏ ਜੋ ਵਾਇਰਸ ਅਤੇ ਬੈਕਟਰੀਆ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਓ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਵਿਰਸੇ ਵਜੋਂ ਲਗਾਈਏ ਜੋ ਅਸੀਂ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
ਆਓ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੀਏ।
ਚਲੋ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਨਾ ਕਰੀਏ ਕਿ *”ਮੇਰੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਫਰਕ ਪਵੇਗਾ ?”* ਹਰ ਜਾਗਦੀ ਸੋਚ ਅਰਬਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਉਸਾਰੂ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦੇਵੇਗੀ। ਜੋ ਇਸ ਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਸੀਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅਸੀਂ ਭੁੱਲ ਗਏ ਹਾਂ ਕਿ ਕੁਦਰਤ ਹੀ ਰੱਬ ਹੈ।
ਸੱਚ ਕੀ ਹੈ? 