ਪੰਜ ਗਿਆਨ ਇੰਦਰੀਆਂ

*ਜਿਸੁ ਗੁਰ ਤੇ ਅਕਲ ਗਤਿ ਜਾਣੀ ॥*
ਅੰਗ- ੨੩੯

*ਗੁਰ*- ਗੁਰੂ
*ਅਕਲ*- ਸਿਆਣਪ
*ਗਤਿ*- ਤਰੀਕਾ
*ਜਾਣੀ*- ਜਾਣਿਆ

*ਗੁਰੂ ਪਾਸੋਂ ਮੈਂ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ।*

——–

ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਇਹੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਕੋਲ 10 ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨੱਕਬੰਦੀ (ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ), ਕ੍ਰੋਨੋਸੇਪਸ਼ਨ (ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੀਤਣ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ), ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਨ (ਸੰਤੁਲਨ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ)।

ਮੈਂ ਅਜੇ ਵੀ ਪੰਜ ਗਿਆਨ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਪਕੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਨਵੇਂ ਵਿਚਾਰ ਨੇ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਵਧੇਰੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।ਮੇਰਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਨਾਲ ਜੋੜ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨਵੀਂ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਰਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।

ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿ ਹੁਣ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਆਖ਼ਰ ਸੱਚਾਈ ਕੀ ਹੈ?

ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਤੁਸੀਂ ਪਾਇਆ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਝੂਠ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਪੁਰਾਣੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਸੀ?

ਇੱਕ ਸੱਚੀ ਮੁਕਤੀ ਉਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।

ਵਿਚਾਰ ਵਿਚਾਰ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਅੱਜ ਸਹੀ ਹਨ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਣਾ ਪਏਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚਾਰ ਤੁਸੀਂ ਖੁਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।

ਇੱਕ ਸੱਚਾ ਸਿੱਖਿਅਕ, ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਆਪਣੀ ਆਪਣੀ ਹਉਮੈ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸੋਚ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਿਰਫ ਤਾਂ ਹੀ ਜੇ ਇਹ ਨਵੀਂ ਸੋਚ ਪੁਰਾਣੀ ਸੋਚ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸਮਝਦਾਰੀ ਵਾਲੀ ਲਗਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਡੇ ਪੁਰਾਣੇ ਆਪ ਦੇ, ਵਿਰੁੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਹੀ ਚੀਜ਼ ਚੁਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।