ਰਹਿਮਤ

ਤੁਮ੍ ਦੇਵਹੁ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਦਇਆ ਧਾਰਿ ਹਮ ਅਕਿਰਤਘਨਾਰੇ ॥
ਅੰਗ-੮੦੯

ਦੇਵਹੁ– ਦੇਵੋ
ਸਭੁ ਕਿਛੁ– ਸਭ ਕੁਝ
ਦਇਆ– ਦਇਆ
ਅਕਿਰਤਘਨਾਰੇ– ਨਾ-ਸ਼ੁਕਰੇ

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ ਜੀ! ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਹਿਮਤ ਤੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਸ਼ੁਕਰਗੁਜ਼ਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

---

ਇਕ ਬੁੱਢਾ ਗੁਰੂ ਆਪਣੇ ਚੇਲੇ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਨ ਦੀ ਆਦਤ ਤੋਂ ਅੱਕ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਇਕ ਸਵੇਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚੇਲੇ ਨੂੰ ਇਕ ਗਲਾਸ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਇਕ ਮੁੱਠੀ ਲੂਣ ਪਾ ਕੇ ਪੀਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।

“ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ ਕਿਵੇਂ ਹੈ?” ਗੁਰੂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ।

“ਕੌੜਾ,” ਚੇਲੇ ਨੇ ਥੁੱਕਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ।

ਮਾਲਕ ਨੇ ਉਸ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਉਹੀ ਮੁੱਠੀ ਲੂਣ ਲੈ ਕੇ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।
“ਹੁਣ ਝੀਲ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਪੀਓ।”

ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਸ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਠੋਡੀ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਡਿੱਗਿਆ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ ਕਿਵੇਂ ਹੈ?”

“ਤਾਜ਼ਾ,” ਚੇਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ।

“ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਨਮਕ ਨੂੰ ਚੱਖਿਆ ਹੈ?” ਗੁਰੂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ।

“ਨਹੀਂ,” ਚੇਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ।

“ਜਿੰਦਗੀ ਦਾ ਦਰਦ ਨਿਰਮਲ ਲੂਣ ਹੈ। ਨਾ ਵੱਧ, ਨਾ ਘੱਟ। ਜਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਿਲਕੁਲ ਉਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਿਸ ਕੁੜੱਤਣ ਦਾ ਅਸੀਂ ਸਵਾਦ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਦਰਦ ਨੂੰ ਕਿੱਥੇ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ?

ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸਿਰਫ ਘਟਨਾਵਾਂ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਹੀ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਗਲਾਸ ਬਣਨਾ ਬੰਦ ਕਰੋ. ਇੱਕ ਝੀਲ ਬਣੋ।

ਸਾਡੀ ਹਉਮੈ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਸ਼ੇਖੀ ਮਾਰਨ ਵਾਲੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ ਭਰਮ ਹੈ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਬੇਅੰਤ ਸਿਰਜਣਾ ਤੋਂ ਤੋੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਛੋਟਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਹਾਣੀ ਵਿਚ ਇਕ ਗਲਾਸ ਹੈ।

“ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਦੁਖੀ ਹਾਂ” ਕਹਿਣ ਦੀ ਬਜਾਏ “ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਬਰਕਤ ਮਿਲੀ ਹੈ” ਕਹੋ। ਇਹ ਇੱਕ ਗਲਾਸ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਝੀਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤੁਲਨਾ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਣੋ, ਆਪਣਾ ਦਿਲ ਵੱਡਾ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਹਮਦਰਦੀ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣੋ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਧੰਨਵਾਦੀ ਹੋਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਹੈ। ਨਜ਼ਰੀਏ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਵਿਚ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।