ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵਿ ਨਿਸੰਗੁ ਭਰਮੁ ਚੁਕਾਈਐ ॥
ਅੰਗ- ੧੪੫
ਸਤਿਗੁਰੁ– ਸੱਚਾ ਗੁਰੂ
ਸੇਵਿ– ਸੇਵਾ
ਨਿਸੰਗੁ– ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ
ਭਰਮੁ– ਭਰਮ
ਚੁਕਾਈਐ – ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ
ਸੱਚੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਿਡਰਤਾ ਨਾਲ ਕਰੋ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰਲੇ ਸ਼ੱਕ ਅਤੇ ਭਰਮ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜੋ ਇੱਕ ਥੀਏਟਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ। ਉਹ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਖਤਰਨਾਕ ਚੀਜ਼ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
“ਪਰ ਡਰ ਨੂੰ ਸਹੀ ਠਹਿਰਾਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?” ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
“ਨਹੀਂ, ਘਬਰਾਹਟ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।”
“ਠੀਕ ਹੈ ਅਸੀਂ ਕੱਲ੍ਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਾਂਗੇ।”
ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਬੈਠਦਿਆਂ ਫਿਲਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਤਾਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਨੇ “ਅੱਗ ਅੱਗ!” ਕਹਿ ਕੇ ਚੀਕਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ ਲੋਕ ਡਰ ਕੇ ਥੀਏਟਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਭੱਜ ਗਏ ਅਤੇ ਇਸ ਉਤਾਵਲੇਪਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਲਤਾੜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖਮੀ ਵੀ ਹੋ ਗਏ। ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਟੁੱਟ ਗਏ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਪੈਸਾ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ। ਸਿਰਫ ਸ਼ਬਦ “ਅੱਗ!” ਅਜਿਹੀ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾਉਣ ਲਈ ਕਾਫੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਮੈਨੂੰ ਪੱਕਾ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ?
ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵੀ ਸੋਚ ਸਕਦੇ ਹੋ?
ਡਰ,
ਸਾਡੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਖਤਰਿਆਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿਣ ਲਈ ਦੋ ਧਾਰੀ ਤਲਵਾਰ ਹੈ। ਜੇ ਸੜਕ ‘ਤੇ ਕੁੱਤਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੰਦ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਦੇਖੋਗੇ ਤਾਂ ਇਹ ਡਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੰਦੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇਗਾ।
ਪਰ ਉਦੋਂ ਕੀ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ?
ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਡਰਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੰਦ ਵੀ ਨਾ ਮਾਰਨ, ਪਰ ਇਹ ਡਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਕਿਸ ਨਾਲ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਇਹ ਸਭ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅੰਦਰ ਤੁਸੀਂ ਕੁੱਤੇ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ। ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਬਿਤਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਕੁੱਤੇ ਦਾ ਕੱਟਣਾ ਅਸਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਹਰ ਕੁੱਤੇ ਵਲੋਂ ਦੰਦੀ ਕੱਟੇ ਜਾਣ ਦਾ “ਭਰਮ” ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਿਮਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਦੇਖੇ ਬਗੈਰ “ਅੱਗ” ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਡਰ।
ਬਹੁਤ ਲਾਪਰਵਾਹ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਦੇ ਡਰ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਪੂਰੀ ਖੁੱਲ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਨ ਲੱਭਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।
ਸੱਚ ਕੀ ਹੈ? 