ਮੈਂ

ਹਮ ਬਡ ਕਬਿ ਕੁਲੀਨ ਹਮ ਪੰਡਿਤ ਹਮ ਜੋਗੀ ਸੰਨਿਆਸੀ ॥
ਅੰਗ- ੯੭੪

ਹਮ– ਅਸੀਂ
ਬਡ– ਮਹਾਨ
ਕਬਿ– ਕਵੀ
ਕੁਲੀਨ– ਖ਼ਾਨਦਾਨੀ
ਸੰਨਿਆਸੀ– ਸੰਨਿਆਸੀ

ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਹਾਂ, ਕਵੀ ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਵਿਰਸੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਵਿਦਵਾਨ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਯੋਗੀ ਹਾਂ, ਸੰਨਿਆਸੀ ਹਾਂ।

---

ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਵੱਡੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹੋਣਗੇ।
ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਫੋਟੋ ਖਿੱਚਦੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਅਕਸਰ ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਦਿਖਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਅੱਡੀ ਚੁੱਕਦਾ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਉੱਚਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਾ ਮੇਰੇ ਸਵੈ-ਮਾਣ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ।

ਪਰ ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਤਸਵੀਰਾਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ?
ਇਹ ਕਿਸੇ ਦੇ ਕੈਮਰੇ ਤੋਂ ਕਲਿੱਕ ਕੀਤੀਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਐਲਬਮ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰ ਕੀਤੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਮੈਂ ਕਦੇ ਦੇਖਣ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੀਆਂ ਸਨ?

ਅਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਉਸ ਚਿੱਤਰ ਬਾਰੇ ਹੈ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਦੂਜਿਆਂ ਕੋਲ ਹੋਵੇ।
ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਹਾਂ, ਅਮੀਰ ਹਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹਾਂ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਖਾਨਦਾਨ ਤੋਂ ਹਾਂ, ਧਾਰਮਿਕ, ਪਵਿੱਤਰ ਹਾਂ। ਮੇਰੀ ਹਉਮੈ ਦੀ ਸੂਚੀ ਬੇਅੰਤ ਹੈ।

ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਕਿੰਨਾ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ?
ਉਹ ਤਸਵੀਰਾਂ ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਐਲਬਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਕੀ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਦੇਖਾਂਗਾ?
ਜੇ ਮੈਂ ਇੰਝ ਕੀਤਾ ਵੀ ਤਾਂ ਕੀ ਫਰਕ ਪਵੇਗਾ?

ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਉੱਚਾ ਦਿਖਣ ਲਈ ਇਹ ਅੱਡੀ ਚੁੱਕਣਾ ਕਿਉਂ?
ਮੇਰੇ ਸਵੈ-ਮਾਣ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਰਾਏ ‘ਤੇ ਇੰਨਾ ਨਿਰਭਰ ਕਿਉਂ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ?
ਕੀ ਇਹ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਸਵੈ ਤੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਈਏ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਕ ਨਕਾਬ ਨਾ ਪਾਈਏ?

ਬਸ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ ਹੈ… ਅਸੀਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਡੀ ਚੁੱਕਣ ਤੋਂ ਰੁੱਕ ਸਕਦੇ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਸੀ।