ਦੁਖ ਕੀਆ ਅਗੀ ਮਾਰੀਅਹਿ ਭੀ ਦੁਖੁ ਦਾਰੂ ਹੋਇ ॥
ਅੰਗ- ੧੨੪੦

ਦੁਖ– ਦੁੱਖ
ਅਗੀ– ਅੱਗ
ਮਾਰੀਅਹਿ– ਸੜਦੇ ਹਾਂ
ਭੀ– ਫੇਰ ਵੀ
ਦਾਰੂ– ਦਵਾਈ

ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜਦੇ ਹਾਂ। ਪਰ ਇਹੀ ਦੁੱਖ ਸਾਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਉਣਾ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹੀ ਦੁੱਖ ਸਾਡੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਦਵਾਈ ਹਨ।

ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਅਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਭੈੜਾ ਸਮਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਇਦ ਓਹੀ ਸਮਾਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਇੱਕ ਵਰਦਾਨ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਕੋਵਿਡ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ‘ਹਨੇਰ ਸਮਾਂ’ ਹੈ।”

“ਇਹ ਸਮਾਂ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰੇ ਮੁਦਰਾ ਲਾਭਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਡੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਨਾ ਸਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।”

“ਇਸ ਸਮੇਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਬਰ ਦਾ ਗੁਣ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਸ਼ਾਇਦ ਕਦੇ ਨਾ ਸਿੱਖਦਾ।”

“ਮੈਂ ਹੁਣ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਮਾਮੂਲੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ। ਹਰ ਚੀਜ਼ ਬਰਕਤ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਮੈਂ ਹੁਣ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨਾ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਟੀਚਾ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।”

“ਕੋਵਿਡ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਬਦਲਾਅ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਹ ਸਮਾਂ ਵੇਖਾਂਗੇ ਅਤੇ ਜੇ ਅਜਿਹਾ ਕਦੇ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣਾ ਪਏਗਾ।”

“ਇਹ ਸਮਾਂ ਸਾਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਮਿਹਨਤੀ ਬਣਾ ਦੇਵੇਗਾ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਸਮਝਾਂਗੇ।”

ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਉਪਰੋਕਤ ਫੁਰਮਾਨ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸਦੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪੁਸ਼ਟੀਕਰਣ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ।

ਅਬਦੁਲ ਕਲਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਹਵਾਲਾ ਹੈ ਕਿ –
“ਕਾਲਾ ਰੰਗ ਕਈ ਵਾਰ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ਤੇ ਬੁਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹਰ ਬਲੈਕ ਬੋਰਡ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।”

ਆਓ ਅਸੀਂ ਕਾਲੀ ਰਾਤ ਵਿਚੋਂ ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਬਾਹਰ ਆ ਜਾਈਏ। ਆਓ ਸਬਰ ਰੱਖੀਏ।

ਤਉ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਮਾਰਗੁ ਪਾਈਐ ॥
ਅੰਗ- ੧੮੦

ਤਉ– ਤੁਹਾਡੀ
ਕਿਰਪਾ– ਕਿਰਪਾ
ਮਾਰਗੁ– ਜੀਵਨ ਜਿਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ
ਪਾਈਐ– ਮਿਲਦਾ ਹੈ

ਰੱਬ ਦੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਜੀਵਨ ਜਿਉਣ ਦਾ ਰਾਹ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਵਧਦੀ ਉਮਰ ਬਾਰੇ ਇਨ੍ਹਾਂ 10 ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਲਈ ਮੈਂ ਮੇਰੇ ਇੱਕ ਵੀਰ ਜੀ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੱਧ -ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੁਕਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹਨ। ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਵੀ ਇੱਕ ਸਬਕ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਖਰਕਾਰ ਕਿਸ ਰਸਤੇ ਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

1. ਆਪਣੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅਤੇ ਨਿੱਜਤਾ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲੈਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਟਿੱਕੇ ਰਹੋ।
2. ਆਪਣੇ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਦੇ ਖਰਚਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਅਤੇ ਸੰਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲੋ। ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਓਦੋਂ ਤੱਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੋ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ‘ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਾ ਹੋ ਜਾਣ।
3. ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਬੁੱਢੇ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਵਾਅਦੇ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਾ ਰਹੋ ਕਿਉਂਕਿ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਰਜੀਹਾਂ ਬਦਲ ਜਾਣਗੀਆਂ।
4. ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰੋ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਜੀਉਂਦੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਨਵੀਂ ਜਾਣ -ਪਛਾਣ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਸੰਕੋਚ ਨਾ ਕਰੋ।
5. ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਤੁਲਨਾ ਨਾ ਕਰੋ।ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਉਮੀਦ ਨਾ ਰੱਖੋ। ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਜਿੰਨੀਆਂ ਘੱਟ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਓਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੋਗੇ।
6. ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਨਾ ਕਰੋ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜੀਉਣ ਦਿਓ।
7. ਸੰਭਾਲ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਬੁਢਾਪੇ ਨੂੰ ਢਾਲ ਨਾ ਬਣਾਓ।
8. ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ। ਪਰ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ਤੇ ਸੋਚੋ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰੋ। ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਤ ਤੱਕ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਸਰਤਾਂ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਸਮਾਂ -ਸੂਚੀ ਬਣਾਉ।
9. ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੋ, ਪਰ ਰੱਬ ਤੋਂ ਭੀਖ ਨਾ ਮੰਗੋ। ਉਸਦੀ ਕਿਰਪਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰੋ, ਨਾ ਕਿ ਆਪਣੇ ਪਦਾਰਥਵਾਦੀ ਸੁਧਾਰ ਦੀ।
10. ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਰਿਟਾਇਰ ਨਾ ਹੋਵੋ। ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲਓ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲਗਾਓ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰੱਖੇ।

ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਰੱਬ ਦੀਆਂ ਅਸੀਸਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਹੀ ਮਾਰਗ ਲੱਭਣ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਮਿਲੇ।

ਮੂਰਖੈ ਨਾਲਿ ਨ ਲੁਝੀਐ ॥
ਅੰਗ- ੪੭੩

ਮੂਰਖੈ– ਮੂਰਖ
ਨਾਲਿ– ਨਾਲ
ਲੁਝੀਐ– ਬਹਿਸੋ

ਕਿਸੇ ਮੂਰਖ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਬਰਬਾਦ ਨਾ ਕਰੋ।

ਮੇਰੇ ਕਾਰਜ ਸਥਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਸੜਕ ਹੈ, ਜਿਥੋਂ ਮੈਨੂੰ ਅਕਸਰ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਮੈਂ ਮਿੰਨੀ ਬੱਸ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਉਸ ਤੰਗ ਸੜਕ ‘ਤੇ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਤਰਫਾ ਗਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਭੈੜੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਿੰਨੀ ਬਸ ਬਹੁਤ ਹੌਲੀ ਚੱਲਦੀ ਹੈ।

ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਚਿੜਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਫੇਰ ਮੈਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਹ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਸਥਾਨਕ ਪੁਲਿਸ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਕਿਉਂਕਿ
ਜਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਢੰਗਾਂ ਦੇ ਆਦੀ ਹਨ ਜਾਂ ਸਿਸਟਮ ਹੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੈ।
ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਮੈਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਮੈਂ ਬੋਲ਼ੇ ਕੰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਚੀਕ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।

ਫਿਰ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਰਣਨੀਤੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਿੰਨੀ ਬੱਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਵਾਹਨ ਹੌਲੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਸੜਕ ਤੇ ਆਉਣ ਤੱਕ 5 ਜਾਂ 10 ਮਿੰਟ ਦੀ ਆਪਣੀ ਡਰਾਈਵ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।

ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਦਾ ਭਾਵ ਇਹ ਹੈ ਕਿ,
ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਹਸਤੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਬਦਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ,
ਉਹ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਰਹਿਣਗੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਦੀਆਂ ਉਹ ਹਨ।
ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਸਨਮਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਤੋਲਣਾ ਪਵੇਗਾ,
ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਾ ਹੋਵੋ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧੋ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਵੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਹੀਂ ਬਦਲਣਗੀਆਂ।

ਚੋਣ ਸਾਡੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਿਰਾਂ ਨੂੰ ਕੰਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ,
ਜਾਂ ਕੰਧ ਨੂੰ ਕੰਧ ਮੰਨ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਬਚਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

ਖਿਮਾ ਗਹੀ ਮਨੁ ਸਤਗੁਰਿ ਦੀਆ ॥
ਅੰਗ- ੯੩੨

ਖਿਮਾ– ਮਾਫ਼ੀ
ਗਹੀ– ਪਕੜੀ
ਮਨੁ– ਮਨ
ਸਤਗੁਰਿ– ਗੁਰੂ
ਦੀਆ– ਦੇ ਦਿੱਤਾ

ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਮਨ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ ਹੈ, ਓਦੋਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਨਿਮਰਤਾ ਦਾ ਗੁਣ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।

ਆਓ ਮਾਫੀ ਦੇ ਪੱਧਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੀਏ।

ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਲਾਜਵਾਬ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਲਈ ਪਛਤਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।

ਚਲੋ ਅੱਗੇ ਚਲਦੇ ਹਾਂ। ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਕੀ ਗ਼ਲਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਅਸਥਿਰ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਕਾਰ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਇੱਕ ਸ਼ਰਾਬੀ ਜਿਸਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ,
ਜਾਂ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਦੀ ਕੋਈ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਉਹ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰ ਮਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਤੁਹਾਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਕਤ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਹੁਣ ਅਸਲ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਲਈ ਪਛਤਾਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਹ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਬੇਪਰਵਾਹ ਬਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੁਚਲਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤੁਹਾਡਾ ਸਿਰਫ਼ ਲਾਭ ਲੈਣ ਲਈ ਖੜੇ ਹਨ।
ਪਰ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ,
ਫਿਰ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਇਹ ਕਹਿਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ “ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਇਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੂਰਖਤਾ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੈ।”

ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਹੋਂਦ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਨਿਡਰ ਹੂਆ ਡਰੁ ਉਰ ਹੋਇ ਭਾਗੈ ॥
ਅੰਗ- ੩੪੧

ਨਿਡਰ– ਨਿਡਰ
ਡਰੁ– ਡਰ
ਭਾਗੈ– ਭੱਜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਜੀਵ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕਿਸੇ ਡਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਉਹ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

“ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਔਰਤ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਰਾਤ ਸੁਪਨਾ ਲੈਂਦੀ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਭੂਤ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਖਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਰ ਰਾਤ ਉਹ ਘਿਣਾਉਣੀ ਚੀਜ਼ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਭੱਜਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਗਰਦਨ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਤੇਜ਼ਾਬ ਦੇ ਅਹਿਸਾਸ ਵਰਗਾ ਸਾਹ ਲੈਦੀ ਸੀ…

ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬਹੁਤ ਅਸਲੀ ਜਾਪਦਾ ਹੈ…

ਅਖੀਰ ਇੱਕ ਰਾਤ ਓਹੀ ਸੁਪਨਾ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,
ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਉਹ ਦਰਿੰਦਾ ਭੈਭੀਤ ਔਰਤ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਉਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਔਰਤ ਚੀਕ ਕੇ ਬੋਲਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਕਿ:

“ਤੂੰ ਕੀ ਐ! ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪਿੱਛਾ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਏ? ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਏ!”

ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਰਾਖਸ਼ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾ ਖੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਲੱਕ ਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਮੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ? ਇਹ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਪਨਾ ਹੈ।”

ਮੈਨੂੰ ਫਿਅਰ ਫੈਕਟਰ ਨਾਂ ਦਾ ਇਹ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਯਾਦ ਹੈ ਜੋ ਕਦੇ -ਕਦੇ ਘਿਣਾਉਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਸ਼ੋਅ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਸਪਸ਼ਟ ਸੀ ਕਿ “ਆਪਣੇ ਡਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰੋ।”

ਜੇ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਤੁਸੀਂ ਡਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰੋ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਭੈੜੀ ਚੀਜ਼ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਕਈ ਵਾਰ ਡਰ ਸਿਰਫ ਇਸ ਲਈ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸ ਤੋਂ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ।

ਪਰ ਜਿਸ ਦਿਨ ਅਸੀਂ ਉੱਠਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਿਆਨਕ ਡਰ ਤੋਂ ਪੁੱਛਦੇ ਹਾਂ “ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪਿੱਛਾ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਐ?”
ਤਾਂ ਇਹ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ “ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਪਨਾ ਹੈ।”

ਗਲੀ ਭਿਸਤਿ ਨ ਜਾਈਐ ਛੁਟੈ ਸਚੁ ਕਮਾਇ ॥
ਅੰਗ- ੧੪੧

ਗਲੀ– ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ
ਭਿਸਤਿ– ਸਵਰਗ
ਨ ਜਾਈਐ– ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ
ਛੁਟੈ– ਮੁਕਤੀ
ਸਚੁ– ਸੱਚ
ਕਮਾਇ– ਕਮਾ ਕੇ

ਕੇਵਲ ਸਵਰਗ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਸੱਚਾ ਜੀਵਨ ਕਮਾ ਕੇ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਸੰਭਵ ਹੈ।

ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਬੈਕਪੈਕਰ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰਦੇ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਯਾਤਰਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
“ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਅਸਾਨ ਹੈ, ਪਰ ਅੰਤਲੇ 5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਸ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।”

ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਇੱਕ ਪਰਬਤਾਰੋਹੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਜੋ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ “ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਚੋਟੀ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਚੜ੍ਹੀ ਹੈ। ਚੰਗੇ ਪਰਬਤਾਰੋਹੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।”

ਦੋ ਹਫਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਇੱਕ ਹੋਰ ਯਾਤਰੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਜਿਸਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਕਿ ਇਹ ਉਹ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਜੋਂ ਚੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।”

ਇੱਕ ਦਿਨ ਇੱਕ ਸ਼ੇਰਪਾ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸਨੇ ਉਸ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਸਵਾਲ ਕਰਦਿਆਂ ਦੇਖਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਉਸ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ, “ਉਸਨੇ ਕੀ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਹੈ?”

ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਨੂੰ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਲਝਣ ਵਾਲੇ ਜਵਾਬ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਇਹ ਪਰਬਤ ਚੜ੍ਹਨਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।”

ਸ਼ੇਰਪਾ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ “ਸਾਹਬ ਜੀ”, “ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਤਜਰਬਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸੌਖਾ ਲਗਦਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਨੂੰ ਨਹੀਂ।ਕੁਝ ਨੂੰ ਸਾਫ ਮੌਸਮ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਬਰਫਬਾਰੀ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਹੈ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਤਜਰਬਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਪਰ ਇੱਕ ਗੱਲ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਜਿੱਥੇ ਹੋ, ਉੱਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਕੋਈ ਵੀ ਪਹਾੜ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹ ਸਕਿਆ।”

ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਉਸ ਪਰਬਤਾਰੋਹੀ ਵਰਗੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਿਰਫ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਕ ਕਦਮ ਵੀ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧਾਉਂਦਾ।

ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖੇ ਬਿਨਾਂ ਤੁਸੀਂ ਤੈਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਤਰੀਕਾ ਨਹੀਂ ਸਿੱਖ ਸਕਦੇ। ਕੋਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਚੜ੍ਹਨਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤਰੱਕੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰੇ ਉਠਾਉਣੇ ਪੈਣਗੇ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਗਲਤੀਆਂ ਕਰਨ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਹੋਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਸਿਰਫ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਸਾਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਮਲੀ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਕੋਈ ਸੱਚਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।

ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵਿ ਨਿਸੰਗੁ ਭਰਮੁ ਚੁਕਾਈਐ ॥
ਅੰਗ- ੧੪੫

ਸਤਿਗੁਰੁ– ਸੱਚਾ ਗੁਰੂ
ਸੇਵਿ– ਸੇਵਾ
ਨਿਸੰਗੁ– ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ
ਭਰਮੁ– ਭਰਮ
ਚੁਕਾਈਐ – ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ

ਸੱਚੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਿਡਰਤਾ ਨਾਲ ਕਰੋ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰਲੇ ਸ਼ੱਕ ਅਤੇ ਭਰਮ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਇੱਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜੋ ਇੱਕ ਥੀਏਟਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ। ਉਹ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਖਤਰਨਾਕ ਚੀਜ਼ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

“ਪਰ ਡਰ ਨੂੰ ਸਹੀ ਠਹਿਰਾਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?” ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।

“ਨਹੀਂ, ਘਬਰਾਹਟ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।”

“ਠੀਕ ਹੈ ਅਸੀਂ ਕੱਲ੍ਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਾਂਗੇ।”

ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਬੈਠਦਿਆਂ ਫਿਲਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਤਾਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਨੇ “ਅੱਗ ਅੱਗ!” ਕਹਿ ਕੇ ਚੀਕਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ ਲੋਕ ਡਰ ਕੇ ਥੀਏਟਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਭੱਜ ਗਏ ਅਤੇ ਇਸ ਉਤਾਵਲੇਪਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਲਤਾੜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖਮੀ ਵੀ ਹੋ ਗਏ। ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਟੁੱਟ ਗਏ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਪੈਸਾ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ। ਸਿਰਫ ਸ਼ਬਦ “ਅੱਗ!” ਅਜਿਹੀ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾਉਣ ਲਈ ਕਾਫੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਮੈਨੂੰ ਪੱਕਾ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ?
ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵੀ ਸੋਚ ਸਕਦੇ ਹੋ?

ਡਰ,
ਸਾਡੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਖਤਰਿਆਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿਣ ਲਈ ਦੋ ਧਾਰੀ ਤਲਵਾਰ ਹੈ। ਜੇ ਸੜਕ ‘ਤੇ ਕੁੱਤਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੰਦ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਦੇਖੋਗੇ ਤਾਂ ਇਹ ਡਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੰਦੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇਗਾ।

ਪਰ ਉਦੋਂ ਕੀ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ?

ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਡਰਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੰਦ ਵੀ ਨਾ ਮਾਰਨ, ਪਰ ਇਹ ਡਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਕਿਸ ਨਾਲ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਇਹ ਸਭ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅੰਦਰ ਤੁਸੀਂ ਕੁੱਤੇ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ। ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਬਿਤਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਕੁੱਤੇ ਦਾ ਕੱਟਣਾ ਅਸਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਹਰ ਕੁੱਤੇ ਵਲੋਂ ਦੰਦੀ ਕੱਟੇ ਜਾਣ ਦਾ “ਭਰਮ” ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਿਮਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਦੇਖੇ ਬਗੈਰ “ਅੱਗ” ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਡਰ।

ਬਹੁਤ ਲਾਪਰਵਾਹ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਦੇ ਡਰ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਪੂਰੀ ਖੁੱਲ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਨ ਲੱਭਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।