ਪ੍ਰਭ ਕਉ ਸਿਮਰਹਿ ਸੇ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ॥
ਅੰਗ- ੨੬੩

ਸਿਮਰਹਿ– ਜੋ ਸਿਮਰਦੇ ਹਨ
ਪਰਉਪਕਾਰੀ – ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ

ਜੋ ਹਰੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਦਾ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

---

ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਦਾ ਇਸ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਲੇਖ ਭੇਜਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

“ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਘਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਚਿੱਟਾ ਝੰਡਾ ਝੂਲਦੇ ਵੇਖਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਮਦਦ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਇਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉੱਥੇ ਦੇ ਕੁਝ ਆਰਥਿਕ ਸੈਕਟਰ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਔਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਕਰਕੇ ਉੱਥੇ ਟੀਕੇ ਲੱਗਣ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਹੌਲੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਆਤਮ-ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਵਧਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿਚ ਲੋਕ ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਇਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ।

ਉਥੇ ਇੱਕ ਲਹਿਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। #ਬੇਂਦਰਪੁਤੀਹ (ਚਿੱਟਾ ਝੰਡਾ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ, ਮਲੇਸ਼ੀਅਨ ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਚਿੱਟਾ ਝੰਡਾ ਲਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਮਕਸਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੀਖ ਮੰਗਣ ਦੇ ਅਪਮਾਨ ਤੋਂ ਬਚਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਪ੍ਰਤੀ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਹਉਮੈ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਈਏ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਮਦਦ ਲੈਣ ਲਈ ਇਕ ‘ਚਿੱਟਾ ਝੰਡਾ’ ਲਗਾ ਦੇਈਏ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਅੰਦਰੋਂ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵਾਂਝੇ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਮਦਦ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਜਿਸਨੂੰ ਮਦਦ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਵਿੱਤੀ, ਸਰੀਰਕ, ਮਾਨਸਿਕ ਜਾਂ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਮਦਦ ਹੋਵੇ, ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਹੱਥ ਵਧਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਿੱਟੇ ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਨਾ ਕਰੋ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਆਓ ਮਦਦ ਕਰੀਏ। ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਮਨੁੱਖ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਅਸੀਂ ਇੰਨਾ ਕ ਤਾਂ ਕਰ ਹੀ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

ਦਿੱਲੀ ਬੱਸ ਸਟੈਂਡ ਬੈਠਾ ਪੰਜਾਬ ਆਉਣ ਲਈ ਬੱਸ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ, ਅਜੇ ਬੱਸ ਲੱਗੀ ਨਹੀਂ ਕਾਊਂਟਰ ਤੇ,

ਮੈਂ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਜੌਨ ਏਲੀਆ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਪੜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਪੜਦਾ ਦੇਖ ਕੇ ਦਸ ਕੁ ਸਾਲ ਦੀ ਬੱਚੀ ਆਗੀ ਕੋਲ ਆਕੇ ਕਹਿੰਦੀ,

“”ਬਈਆ ਪੈੱਨ ਲੇ ਲਓ ਦਸ ਕੇ ਚਾਰ ਦੇ ਦੂੰਗੀ, ਬੂਖ ਲਗੀ ਹੈ ਖਾਨਾ ਹੈ ਕੁਛ””
ਨਾਲ ਉਹਦੇ ਉਹਦੇ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਇੱਕ ਮੁੰਡਾ ਸੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਭਰਾ ਹੋਵੇ ਉਸਦਾ

ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਮੁਝੇ ਤੋ ਪੈੱਨ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਏ ਉਹਦਾ ਜਵਾਬ ਐਨਾ ਪਿਆਰਾ ਸੀ ਕਹਿੰਦੀ “”ਫਿਰ ਹਮ ਕੁਛ ਕੈਸੇ ਖਾਏਂਗੇ?” ❤️

ਮੈਂ ਕਿਹਾ “ਮੁਝੇ ਪੈੱਨ ਤੋ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਏ ਪਰ ਤੁਮ ਖਾਓਗੇ ਜਰੂਰ ਕੁਛ”

ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਬਿਸਕੁੱਟ ਸੀ ਦੋ ਪੈਕਟ ਮੈਂ ਇੱਕ ਇੱਕ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਤਾ ਕੱਢਕੇ ਬੈਗ ਚੋਂ ਪਰ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਹੱਦ ਨਾ ਰਹੀ ਜਦੋਂ ਉਹਨੇ ਇੱਕ ਪੈਕਟ ਵਾਪਿਸ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ
“”ਬਈਆ ਏਕ ਹੀ ਕਾਫੀ ਹੈ ਹਮ ਬਾਂਟ ਲੇਂਗੇ”” ❤️

ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋਗਿਆ ਜਵਾਬ ਸੁਣਕੇ ਮੈਂ ਦੁਬਾਰਾ ਕਿਹਾ ਵੀ ਕੇ “”ਆਪ ਰੱਖ ਲੋ ਦੋਨੋਂ ਕੋਈ ਬਾਤ ਨਹੀਂ””

ਫਿਰ ਰੂਹ ਕੀਲ ਦਿੱਤੀ ਮਰਜਾਣੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦੇਕੇ ਕਹਿੰਦੀ “”ਤੋ ਆਪ ਕਿਆ ਖਾਓਗੇ”” ❤️

ਮੈਂ ਅੰਦਰੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਇਹ ਹੁੰਦੇ ਰੂਹ ਦੇ ਰੱਜੇ ਲੋਕ 😇

ਬੇਸ਼ੱਕ ਕੱਪੜੇ ਮੈਲੇ ਹੋਣ ਮੈਂਡੀ, ਪਰ ਇੱਜ਼ਤ ਕੱਜੀ ਹੋਵੇ
ਇਨਸਾਨ ਢਿੱਡੋਂ ਬੇਸ਼ੱਕ ਭੁੱਖਾ ਹੋਵੇ ਪਰ ਰੂਹ ਰੱਜੀ ਹੋਵੇ 🙏🏼

ਸੁਖੁ ਨਾਹੀ ਬਹੁ ਦੇਸ ਕਮਾਏ ॥ ਸਰਬ ਸੁਖਾ ਹਰਿ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਏ ॥
ਅੰਗ – ੧੧੪੭

ਸੁਖੁ– ਖੁਸ਼ੀਆਂ
ਬਹੁ– ਬਹੁਤ
ਦੇਸ– ਦੇਸ਼
ਕਮਾਏ– ਜਿੱਤ ਲਏ
ਸਰਬ– ਸਾਰੇ
ਗੁਣ– ਗੁਣ
ਗਾਏ– ਗਾਵੇ

ਮਨ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਜਿੱਤਣ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਉਣ ਵਿਚ ਹੈ।

---

ਮੈਂ ਇਹ ਦਿਲਚਸਪ ਲੇਖ ‘ਹੇਡੋਨਿਕ ਟ੍ਰੈਡਮਿਲ’ ਤੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।

ਆਮ ਟ੍ਰੈਡਮਿਲ ਦੇ ਉਲਟ ਜੋ ਕਸਰਤ ਦੁਆਰਾ ਸਾਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਵਾਲਾ ਸਾਡੇ ਮਨ ਨੂੰ ਭਰਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਲਈ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ ਕਿ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਲਾਟਰੀ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਰਾਤੋ ਰਾਤ ਇਕ ਕਰੋੜਪਤੀ ਬਣ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਜਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਕਰੋੜਪਤੀ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਆਦੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਵੇਖਦੇ ਹੋ ਕਿ ਹੇਡੋਨਿਕ ਟ੍ਰੈਡਮਿਲ ਤੇ ਭੱਜਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭੱਜਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਹੈਡੋਨਿਕ ਟ੍ਰੈਡਮਿਲ ਤੁਹਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ?

ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਵਜੋਂ, ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਘਰ ਜਾਂ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਆਦਰਸ਼ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਸਫਲਤਾ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਦੇ ਢੰਗ ਨੂੰ ਬਦਲੋ।

ਹਰ ਦਿਨ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਆਪਸੀ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਅਜਨਬੀ ਲਈ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕਰੋ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਦਾਰਥਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ, ਹੋਰ ਕੰਮ ਕਰੋ। ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਬਾਰੇ ਘੱਟ ਸੋਚੋ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਕ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਾਥੀ, ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਜਾਂ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ।

ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਤੱਤਾਂ ‘ਤੇ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ, ਤੁਹਾਡੀ ਸੁਚੇਤਤਾ ਵਿਚ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਮਕਸਦ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸਮੁੱਚੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹਿੰਦੀ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਬੋਲੀ ਹੈ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਬੋਲੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕੋਲ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਅਥਾਹ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ‘ਕਿਰਿਆਵਾਂ” ਵੀ ਬਹੁਤ ਹਨ। ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਕਹਿਣਗੇ-
੧.ਰਾਮ ਨੇ ਸ਼ਾਮ ਕੇ ਵਾਲ਼ ਕਾਟ ਦੀਏ।
੨. ਸ਼ਾਮ ਨੇ ਖੁਰਬੂਜਾ ਕਾਟ ਦੀਆ।
੩. ਚੂਹੇ ਨੇ ਰੱਸੀ ਕਾਟ ਦੀ।
੪.ਗੀਤਾ ਨੇ ਸੀਤਾ ਕੀ ਬਾਤ ਕਾਟ ਦੀ।
੫.ਗੋਪਾਲ ਕੋ ਕੁੱਤੇ ਨੇ ਕਾਟ ਲੀਆ।
੬.ਗੋਪੀ ਕੋ ਸਾਪ ਨੇ ਕਾਟ ਲੀਆ।
ਇੰਝ ਹਿੰਦੀ ਵਾਲਿਆਂ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਲਈ ਇਕੋ ਸ਼ਬਦ ‘ਕਾਟਨਾ’ ਹੈ। ਹਰ ਥਾਂ “ਕਾਟਨਾ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।ਪਰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਹਰ ਕਿਰਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ,ਮੁਕੰਮਲ ਤੇ ਸਮਰੱਥ ਸ਼ਬਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਜਿਵੇਂ:-
੧.ਰਾਮ ਨੇ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਵਾਲ਼ ਮੁੰਨ ਦਿੱਤੇ (ਵਾਲ਼ ਕੱਟੇ ਨਹੀ ਜਾਂਦੇ,ਮੁੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਨੇ,ਮੁੰਨਣਾ ਕਿਰਿਆ ਹੈ)
੨.ਸ਼ਾਮ ਨੇ ਖਰਬੂਜਾ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ ,ਖਰਬੂਜਾ ਕੱਟਿਆ ਨਹੀ ਜਾਂਦਾ,ਚੀਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,ਚੀਰਨਾ ਕਿਰਿਆ)
੩.ਚੂਹੇ ਨੇ ਰੱਸੀ ਟੁੱਕ ਦਿਤੀ। (ਰੱਸੀ ਕੱਟੀ ਨਹੀ ਜਾਂਦੀ,ਟੁੱਕੀ ਜਾਦੀ ਹੈ,ਟੁੱਕਣਾ ਕਿਰਿਆ ਹੈ)
੪ ਗੀਤਾ ਨੇ ਸੀਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਟੋਕ ਦਿਤੀ (ਗੱਲ ਕੱਟੀ ਨਹੀ ਜਾਂਦੀ,ਟੋਕੀ ਜਾਦੀ ਹੈ,ਟੋਕਣਾ ਕਿਰਿਆ)
੫.ਗੋਪਾਲ ਨੂੰ ਕੁੱਤੇ ਨੇ ਵੱਢ ਲਿਆ (ਕੁੱਤਾ ਕਟਦਾ ਨ੍ਹੀ,ਵੱਢਦਾ ਹੈ,ਵੱਢਣਾ ਕਿਰਿਆ)
੬ ਗੋਪਾਲ ਨੂੰ ਸੱਪ ਨੇ ਡੰਗ ਲਿਆ।ਸੱਪ ਡੰਗਦਾ ਹੈ,ਕੱਟਦਾ ਨਹੀ,ਡੰਗਣਾ ਕਿਰਿਆਂ)
ਕਿੰਨੇ ਅਭਾਗੇ ਨੇ ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਵਰਗੀ ਅਮੀਰ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਤਿਆਗਕੇ ਗਰੀਬ ਬੋਲੀ ਮਗਰ ਭੱਜੇ ਫਿਰਦੇ ਨੇ!
‌ ———-ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਦਾ ਉਪਾਸ਼ਕ

ਮੂਰਖੈ ਨਾਲਿ ਨ ਲੁਝੀਐ ॥
ਅੰਗ- ੪੭੩

ਮੂਰਖੈ– ਮੂਰਖ
ਨਾਲਿ– ਨਾਲ
ਨ– ਨਾ
ਲੁਝੀਐ– ਬਹਿਸ ਕਰੀਏ

ਮੂਰਖਾਂ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਨਾ ਕਰੋ।

---

ਇਸ ਸੁੰਦਰ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਭੇਜਣ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਇਕ ਵੀਰ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

ਖੋਤੇ ਨੇ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: “ਘਾਹ ਨੀਲਾ ਹੈ।”

ਚੀਤੇ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: “ਨਹੀਂ, ਘਾਹ ਹਰਾ ਹੈ ।”

ਚਰਚਾ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਮਸਲਾ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹ ਜੰਗਲ ਦੇ ਰਾਜੇ ਸ਼ੇਰ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ।

ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਸ਼ੇਰ ਆਪਣੇ ਤਖਤ ਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ।
ਖੋਤੇ ਨੇ ਚੀਕਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ: ” ਹੇ ਵੱਡੇ ਰਾਜੇ, ਕੀ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਘਾਹ ਨੀਲਾ ਹੈ? “

ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: “ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਘਾਹ ਨੀਲਾ ਹੈ।”

ਖੋਤੇ ਨੇ ਅੱਗੇ ਬੋਲਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ :
“ਚੀਤਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਮੇਰਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਿਓ।”

ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਫਿਰ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ: “ਚੀਤੇ ਨੂੰ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲੇਗੀ।”

ਖੋਤਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕੁੱਦਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਇਹੀ ਗੱਲ ਦੁਹਰਾ ਰਿਹਾ ਸੀ:
“ਘਾਹ ਨੀਲਾ ਹੈ…”

ਚੀਤੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਜ਼ਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਈ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: “ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਕਿਉਂ ਦਿੱਤੀ, ਆਖਰ ਘਾਹ ਤਾਂ ਹਰਾ ਹੈ?”

ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: “ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਘਾਹ ਹਰਾ ਹੈ।”

ਚੀਤੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: “ਤਾਂ ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਕਿਉਂ ਦਿੱਤੀ?”

ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦਾ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਕਿ ਘਾਹ ਨੀਲਾ ਹੈ ਜਾਂ ਹਰਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਸਜ਼ਾ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਬਹਾਦਰ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਜੀਵ ਗਧੇ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਕਰਨ ਵਿਚ ਸਮਾਂ ਬਰਬਾਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੀ ਬਰਬਾਦੀ ਮੂਰਖਾਂ ਅਤੇ ਕੱਟੜ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਚ ਜਾਂ ਹਕੀਕਤ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਉਹ ਸਿਰਫ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਅਤੇ ਭਰਮਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਕਦੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ‘ਤੇ ਸਮਾਂ ਬਰਬਾਦ ਨਾ ਕਰੋ, ਜਿਸਦਾ ਕੋਈ ਅਰਥ ਨਹੀਂ…

ਇੱਥੇ ਉਹ ਲੋਕ ਵੀ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮਾਣਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ। ਜੋ ਹਉਮੈ, ਨਫ਼ਰਤ ਅਤੇ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਕਰਕੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਸੱਚੇ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਜਦੋਂ ਅਗਿਆਨਤਾ ਚੀਕਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਅਕਲ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਧੇਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਚੀਤਾ ਨਾ ਬਣੋ ਜੋ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਬਰਬਾਦ ਕਰੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਗਧਾ ਬਣੋ, ਜੋ ਬਹਿਸ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਇੰਨਾ ਅੜਿਆ ਰਹੇ।

ਤੁਮ੍ ਦੇਵਹੁ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਦਇਆ ਧਾਰਿ ਹਮ ਅਕਿਰਤਘਨਾਰੇ ॥
ਅੰਗ-੮੦੯

ਦੇਵਹੁ– ਦੇਵੋ
ਸਭੁ ਕਿਛੁ– ਸਭ ਕੁਝ
ਦਇਆ– ਦਇਆ
ਅਕਿਰਤਘਨਾਰੇ– ਨਾ-ਸ਼ੁਕਰੇ

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ ਜੀ! ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਹਿਮਤ ਤੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਸ਼ੁਕਰਗੁਜ਼ਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

---

ਇਕ ਬੁੱਢਾ ਗੁਰੂ ਆਪਣੇ ਚੇਲੇ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਨ ਦੀ ਆਦਤ ਤੋਂ ਅੱਕ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਇਕ ਸਵੇਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚੇਲੇ ਨੂੰ ਇਕ ਗਲਾਸ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਇਕ ਮੁੱਠੀ ਲੂਣ ਪਾ ਕੇ ਪੀਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।

“ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ ਕਿਵੇਂ ਹੈ?” ਗੁਰੂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ।

“ਕੌੜਾ,” ਚੇਲੇ ਨੇ ਥੁੱਕਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ।

ਮਾਲਕ ਨੇ ਉਸ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਉਹੀ ਮੁੱਠੀ ਲੂਣ ਲੈ ਕੇ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।
“ਹੁਣ ਝੀਲ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਪੀਓ।”

ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਸ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਠੋਡੀ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਡਿੱਗਿਆ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਇਸਦਾ ਸਵਾਦ ਕਿਵੇਂ ਹੈ?”

“ਤਾਜ਼ਾ,” ਚੇਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ।

“ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਨਮਕ ਨੂੰ ਚੱਖਿਆ ਹੈ?” ਗੁਰੂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ।

“ਨਹੀਂ,” ਚੇਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ।

“ਜਿੰਦਗੀ ਦਾ ਦਰਦ ਨਿਰਮਲ ਲੂਣ ਹੈ। ਨਾ ਵੱਧ, ਨਾ ਘੱਟ। ਜਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਿਲਕੁਲ ਉਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਿਸ ਕੁੜੱਤਣ ਦਾ ਅਸੀਂ ਸਵਾਦ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਦਰਦ ਨੂੰ ਕਿੱਥੇ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ?

ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸਿਰਫ ਘਟਨਾਵਾਂ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਹੀ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਗਲਾਸ ਬਣਨਾ ਬੰਦ ਕਰੋ. ਇੱਕ ਝੀਲ ਬਣੋ।

ਸਾਡੀ ਹਉਮੈ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਸ਼ੇਖੀ ਮਾਰਨ ਵਾਲੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ ਭਰਮ ਹੈ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਬੇਅੰਤ ਸਿਰਜਣਾ ਤੋਂ ਤੋੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਛੋਟਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਹਾਣੀ ਵਿਚ ਇਕ ਗਲਾਸ ਹੈ।

“ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਦੁਖੀ ਹਾਂ” ਕਹਿਣ ਦੀ ਬਜਾਏ “ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਬਰਕਤ ਮਿਲੀ ਹੈ” ਕਹੋ। ਇਹ ਇੱਕ ਗਲਾਸ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਝੀਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤੁਲਨਾ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਣੋ, ਆਪਣਾ ਦਿਲ ਵੱਡਾ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਹਮਦਰਦੀ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣੋ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਧੰਨਵਾਦੀ ਹੋਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਹੈ। ਨਜ਼ਰੀਏ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਵਿਚ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਨਰਪਤਿ ਏਕੁ ਸਿੰਘਾਸਨਿ ਸੋਇਆ ਸੁਪਨੇ ਭਇਆ ਭਿਖਾਰੀ ॥
ਅੰਗ- ੬੫੭

ਨਰਪਤਿ– ਰਾਜਾ
ਸਿੰਘਾਸਨਿ– ਤਖ਼ਤ
ਸੋਇਆ– ਸੌਂਦਾ ਹੈ
ਸੁਪਨੇ– ਸੁਪਨਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ
ਭਿਖਾਰੀ– ਭਿਖਾਰੀ

ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਤਖਤ ਤੇ ਸੌਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਪਨਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਭਿਖਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

---

ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਤਖਤ ਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਬੈਠਾ ਬੈਠਾ ਸੋਂ ਗਿਆ।
ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਉਸਨੂੰ ਸੁਪਨਾ ਆਇਆ ਕਿ ਉਹ ਭਿਖਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

ਉਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨਾਲ ਉਹ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸੁਪਨਾ ਬਹੁਤ ਅਸਲ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਚੀਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉੱਥੇ ਬਹੁਤ ਗਰੀਬ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਬਾਹਰਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਦੁਖੀ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਨਾ ਕਿਹਾ। ਉਹ ਇਹ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਹਕੀਕਤ ਤੱਕ ਜਾਗਣ ਲਈ ਸਿਰਫ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ।

ਸਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਵਰਗੇ ਹਨ ਜੋ ਦੁਖ ਦੇ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿਚ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਕਾਰਨ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਉਹ ਸੁਪਨੇ ਜਿਹੜੇ ਭਿਆਨਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਸਾਡੇ ਸੁਪਨੇ ਉਹ ਖਿਆਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ ਕੇ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ।
“ਮੈਂ ਓਨਾ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹਾਂ ਜਿੰਨੇ ਦੂਸਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।”
“ਮੇਰੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨਾ ਹੱਲ ਹੋਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ। ਇਹ ਕਦੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਡੀਆਂ ਹਨ।”

ਸੂਚੀ ਬੇਅੰਤ ਹੈ, ਪਰ ਜਾਗਣਾ ਬਹੁਤ ਸੌਖਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਮੀਰ ਹੋ।
ਮੈਂ ਸੱਚ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਸਟੀਵ ਜੌਬਸ ਨਾਲੋਂ ਅਮੀਰ ਹੋ ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ

ਤੁਸੀਂ ਜਿੰਦਾ ਹੋ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਵਾਪਸ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਇਹ ਗੱਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਈਆਂ ਨਾਲੋਂ ਅਮੀਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅਸੀਸਾਂ ਗਿਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਅਨੁਭਵ ਕਰੋ।
ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੇ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿਚ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਚੋਣ ਤੁਹਾਡੀ ਹੈ।

ਮਨਿ ਜੂਠੈ ਵੇਜਾਤਿ ਜੂਠਾ ਖਾਇਆ ॥
ਅੰਗ- ੧੨੮੫

ਜੂਠੈ– ਜੂਠਾ
ਵੇਜਾਤਿ– ਨੀਚ
ਖਾਇਆ– ਖਾਧਾ

ਨੀਚ ਲੋਕ ਮਨੋਂ ਭੀ ਜੂਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜੂਠਾ ਭੋਜਨ ਹੀ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।

---

ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਜੂਠਾ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਅਨੁਵਾਦ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਹੀ ਵਿਆਖਿਆ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਦੁਆਰਾ ਖਾਧੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਓਵੇਂ ਹੀ ਖਾ ਲੈਂਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਪਦਾਰਥ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਇਸਲਈ ਉਹ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੈ।

ਜੂਠਾ ਨਾ ਖਾਣਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਵੱਛ ਸਰੀਰਕ ਆਦਤ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਾਣੂ ਦੇ ਫੈਲਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜੂਠਾ ਨਾ ਖਾਈਏ।
ਭੋਜਨ ਦੁਆਰਾ ਵਾਇਰਸ ਫੈਲਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਆਦਤ ਨੂੰ ਏਥੇ ਹੋਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੂਠਾ ਖਾਣ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋਰ ਵੱਧਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਖਿਆਲ ਨਾਲ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਿਆਰ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਨ ਦੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਵਿਤਕਰੇ ਜਾਂ ਉੱਤਮਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਾ ਬਣਨ ਦਿਓ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਗੁਰਬਾਣੀ ਨੇ ਜੂਠ ਖਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੂਠੇ ਜਾਂ ਅਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਖਾਣਗੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੀਚ ਨੇ ਛੂਹਿਆ ਹੋਵੇ।
ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਵਿਤਕਰਾ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਜਾਤੀ, ਰੰਗ, ਲਿੰਗ ਜਾਂ ਧਰਮ ਨਾਲ ਹੋਵੇ, ਇਸਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਉੱਤਮਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਨਾ ਆਉਣ ਦਿਓ।

ਆਓ ਜੂਠ ਨਾ ਖਾਣ ਦੀ ਆਦਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਸ਼ਾਣੂ ਅੱਗੇ ਨਾ ਫੈਲ ਸਕੇ।

ਹਰੂਏ ਹਰੂਏ ਤਿਰਿ ਗਏ ਡੂਬੇ ਜਿਨ ਸਿਰ ਭਾਰ ॥
ਅੰਗ- ੧੩੬੬

ਹਰੂਏ– ਹਲਕੇ
ਤਿਰਿ ਗਏ– ਤਰ ਗਏ
ਡੂਬੇ– ਡੁੱਬ ਗਏ
ਸਿਰ– ਸਿਰ ਉੱਤੇ
ਭਾਰ– ਭਾਰ

ਜਿਹੜੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਤੋਂ ਸੱਖਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਭਵ ਸਾਗਰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਲੱਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

---

ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਸ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਗਰੀਬ ਆਦਮੀ ਤੇ ਤਰਸ ਆ ਗਿਆ ਜਿਸਨੇ ਇੰਨੀ ਭਾਰੀ ਪੰਡ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਨੇੜਿਓਂ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਕੁਝ ਚਮਤਕਾਰੀ ਵਾਪਰਿਆ।

ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਵੇਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸੀ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਬਹੁਤ ਸਾਫ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਰ ਮੈਂ ਉਸ ਆਦਮੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਦੇਖਿਆ। ਕੀ ਇਹ ਗਰੀਬ ਆਦਮੀ ਦਾ ਮੇਰੇ ਵਿਚਲੇ ਗਰੀਬ ਆਦਮੀ ਲਈ ਸੰਦੇਸ਼ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਜੇ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਚੁੱਕੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਤਰਸ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ,
ਤਾਂ ਕੀ ਮੈਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਾਰ ਚੁੱਕ ਰਿਹਾ ਹਾਂ?
ਮੇਰੇ ਅਤੀਤ ਦੀਆਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਦਾ ਭਾਰ ਜੋ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਥੱਲੇ ਨਹੀਂ ਧਰ ਸਕਦਾ ..

ਮੇਰੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਭਾਰ?

ਮੇਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦਾ ਭਾਰ ..

ਮੈਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜੇ ਮੇਰੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ‘ਤੇ ਇਹੀ ਭਾਰ ਪਾਇਆ ਹੋਵੇਗਾ ?
ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਪਏ ਬੋਝਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਵਧੀਆ ਨਿਕਲੇ।

ਤਾਂ ਫਿਰ ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸੋਚਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ ਜਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੀਆਂ?

ਕੀ ਮੇਰਾ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੋਝ ਪਾਉਣ ਜਾਂ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਦਾ ਇਹ ਮੇਰਾ ਨਾਮੰਜ਼ੂਰ ਸੁਭਾਅ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ?

ਕੀ ਮੈਂ ਇਸ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਸੌਖੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜੀਅ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?

ਕੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬਾਗ਼ ਦੀ ਇਸ ਸੁੰਦਰ ਤਾਜ਼ੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?

ਕੀ ਮੈਂ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਘੁੰਮਣ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?

ਆਖਿਰਕਾਰ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ ਤਾਂ ਫਿਰ ਇੰਨਾ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਕਿਉਂ ਚੁੱਕਦਾ ਹਾਂ?

ਇਹ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਇਹ ਅਨਮੋਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣੀ। ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਭਾਰ ਦੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਕ ਦਿਨ ਮੈਂ ਸੁਆਹ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੈਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਫੇਰ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪਏਗਾ।

ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਭਾਰ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਚੁੱਕੀ ਫਿਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।