ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ

ਇਹ ਬਖਸੀਸ ਖਸਮ ਤੇ ਪਾਵਾ ॥ ਆਠ ਪਹਰ ਕਰ ਜੋੜਿ ਧਿਆਵਾ ॥
ਅੰਗ – ੧੦੭੭

ਬਖਸੀਸ– ਬਖਸ਼ਿਸ਼
ਖਸਮ– ਪ੍ਰਭੂ
ਪਾਵਾ– ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ
ਆਠ ਪਹਰ– ਹਰ ਵੇਲੇ
ਕਰ– ਹੱਥ
ਜੋੜਿ– ਜੋੜ ਕੇ
ਧਿਆਵਾ– ਧਿਆਉਂਦਾ ਹਾਂ

ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਪ੍ਰਭੂ ਪਾਸੋਂ ਇਹੀ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ; ਕਿ ਮੈਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਾ ਰਹਾਂ।


ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਆਇਆ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਅਸਾਈਨਮੈਂਟ ਦੇਣ ਦੀ ਥਾਂ ਉਸ ਨੇ ਚਿੱਟੇ ਬੋਰਡ ਉੱਤੇ ਮਾਰਕਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕਾਲਾ ਬਿੰਦੂ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ।

“ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਆਪਣੀਆਂ ਨੋਟਬੁੱਕਾਂ ਕੱਢੋ ਅਤੇ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਦੇਖਦੇ ਹੋ, ਉਸ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰੋ”।

ਸਾਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਜੋ ਦੇਖਿਆ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖ ਦਿੱਤਾ। ਕਈਆਂ ਨੇ ਕਾਲੇ ਬਿੰਦੂ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ, ਕੁਝ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਵਰਗਾ ਹੈ ਆਦਿ।

ਸਾਰੇ ਨੋਟਸ ਪੜ੍ਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, “ਤੁਸੀਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਕਾਲੇ ਬਿੰਦੂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਵਾਈਟ ਬੋਰਡ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੋਚਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਅਸੀਂ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਨਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦ ਬਰਕਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ।

ਕਾਲਾ ਬਿੰਦੂ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਸਮਾਂ ਆਵੇਗਾ,ਜਦੋਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਸ਼ਾਇਦ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਪਸ ਪਿਆਰ ਨਾ ਕਰੇ। ਉਹ ਕਾਲਾ ਬਿੰਦੂ ਹੈ।

ਪਰ ਸੈਂਕੜੇ ਹੋਰ ਹੋਣਗੇ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਵਾਈਟ ਬੋਰਡ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖੋ।

ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕੰਮ ਚੰਗਾ ਨਾ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਅਤੇ ਤਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਹਤ ਠੀਕ ਹੈ, ਕੰਮ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਕਾਲੇ ਬਿੰਦੂ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ਨਾ ਲਗਾਓ, ਇਸਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਚਿੱਟੇ ਬੋਰਡ ਨੂੰ ਦੇਖੋ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ੁਕਰਗੁਜ਼ਾਰ ਹੋਣਾ ਸਿੱਖੋ…”

ਮਨ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ

ਮੰਨੈ ਪਾਵਹਿ ਮੋਖੁ ਦੁਆਰੁ ॥ ਮੰਨੈ ਪਰਵਾਰੈ ਸਾਧਾਰੁ ॥
ਅੰਗ- ੩

ਮੰਨੈ– ਮਨ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ
ਪਾਵਹਿ– ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਮੋਖੁ ਦੁਆਰੁ– ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਦੁਆਰ
ਪਰਵਾਰੈ– ਪਰਿਵਾਰ
ਸਾਧਾਰੁ– ਤਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ

ਜੋ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਲੱਭ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ।


ਜੇਕਰ ਲੋਕ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਰੀਵਾਇੰਡ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਲੜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਵਾਪਸ ਜਾ ਸਕਦੇ ਤਾਂ ਉਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਗੇ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਛੋਟੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੱਖਰਾ ਨਤੀਜਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ।

ਜਿਵੇਂ ਜਾਦੂਈ ਸ਼ਬਦ ‘ਸੌਰੀ’ ਕਹੋ। ਆਸਾਨ ਹੈ ਨਾ? ਪ
ਰ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਹਉਮੈ ਨੇ ਸਾਡੇ ਤਰਕ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਸ਼ਬਦ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਕਦੇ-ਕਦੇ ਲੋਕ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਆਵੇਗਸ਼ੀਲ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਨੇ ਇੱਕ ਰੀਮਾਈਂਡਰ ਵਜੋਂ ਭੇਜਿਆ ਸੀ।

“ਇਹ ਕਹਿਣ ਲਈ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਸਕਿੰਟ ਲੱਗਦਾ ਹੈ –
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਮੈਂ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ।
ਕੀ ਅਸੀ ਗੱਲ ਕਰ ਸੱਕਦੇ ਹਾਂ?
ਤੁਸੀਂ ਸਹੀ ਸੀ, ਮੈਂ ਮਤਭੇਦ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ।

ਆਪਣੀ ਹਉਮੈ ਦਾ ਤੁਹਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਬੰਧਕ ਬਣਾਉਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਓ।”

ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਪਛਤਾਵਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਸਮਝੋ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੀਮਤੀ ਕੱਚ ਨੂੰ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਚਲੋ ਇਸ ਕੱਚ ਨੂੰ ਬਚਾਈਏ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਟੁਕੜੇ ਹੀ ਇੱਕ ਦਿਨ ਝਾੜਨ ਲਈ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਰਹਿ ਜਾਣਗੇ।

ਬਿਨਾਂ ਚਿੰਤਾ ਕੀਤੇ

ਸੋਇ ਅਚਿੰਤਾ ਜਾਗਿ ਅਚਿੰਤਾ ॥
ਅੰਗ- ੧੧੩੬

ਸੋਇ– ਸੋਵੋ
ਅਚਿੰਤਾ– ਚਿੰਤਾ ਰਹਿਤ
ਜਾਗਿ– ਜਾਗੋ

ਮੈਂ ਬਿਨਾਂ ਚਿੰਤਾ ਕੀਤੇ ਸੌਂ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਜਾਗਦਾ ਹਾਂ।


ਮੈਨੂੰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਤਿਮ ਨਾਟਕ ਮੁਕਾਬਲਾ ਯਾਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕੱਪ ਜਿੱਤਾਂਗੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਸੰਵਾਦਾਂ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦਿਆਂ ਸੌਂ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ।

ਮੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਅਸੀਂ ਹਾਰ ਗਏ। ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੈਂ ਵੀ ਜੀਵਨ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਗਿਆ। ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਵੀ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸ ਰਾਤ ਵਾਲੀ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹਾਂ ਕਿ “ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ ਇਸ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਬਚ ਗਏ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕੱਲ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਜਾਂ ਅਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਵੀ ਬੱਚ ਜਾਵੋਗੇ।”

ਸਾਡੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਬੇਅੰਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੰਮ, ਸਿਹਤ, ਬੱਚੇ, ਮੁਕਾਬਲੇ, ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, ਹਰ ਚੀਜ਼ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਸਾਡੀ ਚਿੰਤਾ, “ਕੀ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ?”

ਨਹੀਂ, ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਹ ਠੀਕ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਹੀ ਗੱਲ ਹੈ ਨਾ? ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਜਿੱਤਾਂਗੇ, ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਹਾਰਾਂਗੇ।
ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਾਡੇ ਰਾਹ ਪੈਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਇਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ। ਸੁੰਦਰ ਹੋਣ ਲਈ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਹਵਾਲਾ ਪਸੰਦ ਹੈ ਕਿ
“ਯਾਦ ਰੱਖੋ, ਅੱਜ ਉਹ ਕੱਲ੍ਹ ਹੈ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਕੱਲ੍ਹ ਚਿੰਤਤ ਸੀ।”

ਬਹੁਤੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ, ਜਿੱਤਾਂ-ਹਾਰਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਗਲ ਲਗਾਓ। ਕੱਲ੍ਹ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਕੇ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਨੀਂਦ ਨਾ ਗੁਆਓ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਦਿਨ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਓ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਨੀਂਦ ਲਓ।

ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ। ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਜੀਵਨ ਜਿਊਣਾ ਬੰਦ ਕਰੋ।

ੲਿਕ ਅਰਦਾਸ

ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ
ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ

ਸਾਹਿਬ ਜੀ, ਦਿਨੋ ਦਿਨ ਅਵਗੁਣ ਵਧੀ ਜਾ ਰਹੇ ਨੇ, ਉਮਰਾ ਘਟੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਾਹਲ, ਦੁਵਿਧਾ, ਘਬਰਾਹਟ ਅਤੇ ਅਵੇਸਲਾਪਣ ਵਧੀ ਜਾ ਰਿਹਾ, ਸਹਿਜ, ਟਿਕਾਓ, ਖੇੜਾ ਘਟੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਅਜੀਬ ਅਜੀਬ ਗੱਲਾਂ ਹੀ ਫੁਰਨੇ ਬਣ ਕੇ ਸਾਡਾ ਖਹਿੜਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀਆਂ। ਮਨ ਫੁਰਨਿਆਂ ਦੇ ਜਾਲ ਚ ਐਸਾ ਉਲਝਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿੰਨਾ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਇਹਨਾਂ ਚੋਂ ਉਹ ਨਿੱਕਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।

ਗੁਰੂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀਓ, ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ, ਇੱਕ ਵੀ ਸੁਆਸ ਬਿਨਾਂ ਯਾਦ ਬਤੀਤ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਸਾਡੇ ਫੁਰਨੇ ਸਾਡੇ ਕਾਬੂ ਚ ਰਹਿਣ। ਸਾਨੂੰ ਬਾਣੀ ਦਾ ਰਸ ਬਖਸ਼ੋ, ਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ, ਸੁਣਨ ਦਾ, ਲਿਖਣ ਦਾ, ਸੰਗਤ ਨੂੰ, ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਣ ਦਾ ਚਾਓ ਬਖਸ਼ੋ।
ਸਾਹਿਬ ਜੀ, ਅੱਜ ਸਾਰਾ ਦਿਨ, ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਗੁਰੂ ਗੁਰੂ ਕਰਦਿਆਂ ਬਤੀਤ ਹੋ ਜਾਏ। ਜਿਵੇਂ ਕੱਲ੍ਹ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਸੰਸਾਰੀ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ, ਅੱਜ ਵੀ ਬਚਾਈ ਰੱਖਣਾ। ਸੰਗਤ ਬਖਸ਼ੀ ਰੱਖਣੀ ਆਪਣੀ ਸਾਹਿਬ ਜੀ।

ਐਸੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੋ, ਸੰਸਾਰੀ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੀ ਰੱਖਣਾ। ਆਪਣੇ ਦਰੋਂ ਘਰੋਂ ਬਖਸ਼ੇ, ਸਾਜੇ ਨਿਵਾਜਿਆਂ ਦਾ ਮੇਲਾ ਬਖਸ਼ਦੇ ਰਹਿਣਾ।

ਰੱਖੋ ਸਿਰ ਤੇ ਹੱਥ, ਕੱਟੋ ਮਾੜੇ ਭੈੜੇ ਖੋਟੇ ਕਰਮ, ਬਖਸ਼ੋ ਆਗਿਆ, ਸਾਰੇ ਦਿਨ, ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਲਈ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਬੋਲਣ ਦੀ ਦਾਤ।

ਸੁੱਖ ਹੋਵੇ ਨਾਮ ਚਿੱਤ ਆਵੇ, ਸਿੱਖ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸੁਣਦੇ ਸਰਬੱਤ ਲਾਹੇਵੰਦ ਹੋਵਣ

ਨਾਨਕ ਨਾਮ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ
ਤੇਰੇ ਭਾਣੇ।। ਸਰਬੱਤ ਦਾ ਭਲਾ

ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕਾ ਖ਼ਾਲਸਾ
ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਹਿ।।

“ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਦੀ ਦੁਕਾਨ”

ਇਹ ਬੋਰਡ ਪਿੰਡ ਰਾਜੇਵਾਲ ਦੇ ਭਗਤ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਿਵੇਕਲਾ ਤੇ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਉਪਰਾਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੁਕਾਨ ਖੋਲ੍ਹੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ “ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਦੀ ਦੁਕਾਨ” । ਇਸ ਦੁਕਾਨ ਚ ਕਾਪੀਆਂ ਪੈੱਨ ਤੇ ਹੋਰ ਜਰੂਰੀ ਸਟੇਸ਼ਨਰੀ ਦਾ ਸਮਾਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਥੋਂ ਜਰੂਰਤ ਪੈਣ ਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕਾਪੀ ਪੈੱਨ ਲੈ ਸਕਦੇ ਨੇ। ਇਸ ਦੁਕਾਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਮਾਲਕ ਨਹੀਂ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਇਸ ਦੁਕਾਨ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਕਿਤਾਬ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੁਕਾਨ ਚ ਦੋ ਡੱਬੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਨੇ ਇੱਕ ਡੱਬੇ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ” ਮਨੀ ਬੌਕਸ” ਤੇ ਦੂਜੇ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ “ਸਲਿਪ ਬੌਕਸ” । #kalampunjabdi
ਅਗਰ ਕਿਸੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਕਾਪੀ ਜਾ ਪੈੱਨ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਪੈਸੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਦੁਕਾਨ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਨੀ ਬੌਕਸ ‘ਚ ਪੈਸੇ ਪਾ ਕਾਪੀ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਗਰ ਉਸ ਵਕਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕੋਲ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਦੂਜੇ ਬੌਕਸ ਸਲਿਪ ਬੌਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ। ਪੈਸੇ ਨਾਂ ਹੋਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇੱਕ ਪਰਚੀ ਤੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ, ਕਲਾਸ ਤੇ ਰੋਲ ਨੰਬਰ ਲਿਖਕੇ ਉਸ ਪਰਚੀ ਨੂੰ ਸਲਿਪ ਬੌਕਸ ਚ ਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਪੈਸੇ ਲਿਆ ਕੇ ਪੈਸੇ ਮਨੀ ਬੌਕਸ ਚ ਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਲਿਪ ਬਾਕਸ ਚੋ ਆਪਣੀ ਪਰਚੀ ਕੱਢ ਕੇ ਪਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਕਾਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਤੇ ਚੱਲਦੀ ਹੈ ਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵੀ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਰਲ ਮਿਲ ਕੇ ਚਲਾ ਰਹੇ ਨੇ। ਇਸ ਉਪਰਾਲੇ ਜਰੀਏ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਮਾਨਦਾਰ ਬਣਨਾ ਸਿੱਖ ਰਹੇ ਨੇ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅੰਦਰ ਸਮਾਜ ਪ੍ਰਤੀ ਬਣਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਉਪਰਾਲਿਆਂ ਦੀ ਹਰ ਸਕੂਲ ਚ ਜਰੂਰਤ ਹੈ। ਚੰਗੇ ਇੰਨਸਾਨ ਬਣਨ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਗੁਣ ਬੱਚਾ ਸਕੂਲ ਚੋ ਹੀ ਸਿੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਉਪਰਾਲੇ ਲਈ ਰਾਜੇਵਾਲ ਦੇ ਇਸ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੂਰੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਤੇ ਉਮੀਦ ਹੈ ਭਵਿੱਖ ਚ ਅਜਿਹੇ ਸੋਹਣੇ ਹੋਰ ਵੀ ਉਪਰਾਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣਗੇ।

ਜਗਮੀਤ ਸਿੰਘ ਹਠੂਰ

ਨਿਰਵੈਰ ਦਾ ਖ਼ਜਾਨਾ

ਇਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਪਿਤਾ ਬਿਸਤਰੇ ਮਰਗ ਤੇ ਦਮ ਤੋੜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਪਣੇ ਦੋ ਮਾਸੂਮ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਸੰਦੂਕ ਦਿੱਤਾ, ਬਕਸਾ ਦਿੱਤਾ, ਲੋਹੇ ਦਾ ਔਰ ਉਹਨੂੰ ਤਿੰਨ ਤਾਲੇ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਚਾਬੀਆਂ ਵੀ ਦਿੱਤੀਆਂ ਤੇ ਆਖਿਆ, ਮੇਰੇ ਬਚਿਓ! ਇਹਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਣਾ, ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਭਰ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਭਰ ਦੀ ਤਪੱਸਿਅਾ, ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਭਰ ਦਾ ਖ਼ੂਨ ਪਸੀਨਾ, ਇਹਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਣਾ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਸੁਣ ਲਿਆ, ਪਿਤਾ ਇੰਝ ਕਹਿੰਦੈ ਔਰ ਪਿਤਾ ਦੀ ਇਹ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਕੀਮਤੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਏਂ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਬਕਸੇ ਨੂੰ ਤਖ਼ਤ ਪੋਸ਼ ਤੇ ਰੱਖਿਅੈ, ਬੜੇ ਸੋਹਣੇ-ਸੋਹਣੇ ਰੁਮਾਲੇ ਉੱਪਰ ਪਾਏ ,ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਸ਼ਾਮ ਉਹ ਧੂਪ ਦੀਪ ਵੀ ਕਰਦੇ ਨੇ, ਰੋਜ਼ ਮੱਥਾ ਵੀ ਟੇਕਦੇ ਨੇ’,ਪਿਉ ਦਾ ਰੂਪ ਜਾਣਕੇ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਦੇਣ ਏ।
ਸਮੇਂ ਦੀ ਗਰਦਿਸ਼, ਵਕਤ ਦੀ ਗਰਦਿਸ਼ ਮੁਫ਼ਲਿਸ ਹੋ ਗਏ, ਗਰੀਬ ਹੋ ਗਏ, ਵਪਾਰ ਦੇ ਵਿਚ ਅੈਸੇ ਘਾਟੇ ਪੈ ਗਏ ਕੋਲ ਕੁਛ ਵੀ ਨਾ ਰਿਹਾ।ਹਾਲਾਤ ਅੈਸੇ ਆ ਗਏ,ਦੋ ਵਕਤ ਦੀ ਰੋਟੀ ਚਲਾਣੀ ਵੀ ਅੌਖੀ ਹੋ ਗਈ।
ਅੱਜ ਇਕ ਸੰਤ ਆਇਅੈ, ਉਹਨੇ ਦੀਵਾਰ ਦੇ ਉੱਤੇ ਦਸਤਕ ਦਿੱਤੀ।ਇਹਨਾਂ ਦੌ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਦਰਵਾਜਾ ਖੋਲ੍ਹਿਅੈ, ਫ਼ਕੀਰ ਨੇ ਅਪਣਾ ਖੱਪਰ ਅੱਗੇ ਕੀਤੈ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ,
“ਸੰਤ ਜੀ! ਅੱਜ ਤੇ ਸਾਡੇ ਪੇਟ ਦਾ ਖੱਪਰ ਈ ਖਾਲੀ ਅੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਖੱਪਰ ਵਿਚ ਕੀ ਪਾਈਏ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਦੇਈਏ?”
ਫ਼ਕੀਰ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ,
“ਮੈਂ ਇਸ ਖੱਪਰ ਦੇ ਵਿਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਦੇਣ ਵਾਸਤੇ ਆਇਆਂ।”
ਕਦੀ ਗੋਰ ਮੁਤਾਲਾ ਕਰਨਾ, ਕਈਆਂ ਦਾ ਲੈਣਾ ਦੇਣਾ ਹੁੰਦੈ, ਕਈਆਂ ਦਾ ਦੇਣਾ ਲੈਣਾ ਹੁੰਦੈ। ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਉਹ ਲੈਣ ਆਇਅੈ ਪਰ ਜੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਗਹਿਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੋਵੇ ਤੇ ਕੁਝ ਦੇਣ ਆਇਅੈ।
ਦੋਵੇਂ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ,
“ਸੰਤ ਜੀ! ਤੁਹਾਡੇ ਖੱਪਰ ਦੇ ‘ਚ ਕੁਛ ਦਿਖਾਈ ਤੇ ਦੇਂਦਾ ਨਹੀਂ, ਕੀ ਏ?
ਫਕੀਰ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ “ਸ਼ੰਦੇਸਾ, ਸ਼ੰਦੇਸਾ ਦੇਣ ਆਇਆਂ।”
ਕੀ?
“ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਬਕਸਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ?”
“ਹਾਂ, ਦਿੱਤੈ,ਅਸੀਂ ਸਜ਼ਾ ਕੇ ਰੱਖਿਅੈ। ਅਸੀਂ ਸਵੇਰੇ ਸ਼ਾਮ ਮੱਥਾ ਟੇਕਦੇ ਆਂ, ਧੂਪ ਦੀਪ ਕਰਦੇ ਆਂ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਅੈਂ।”
“ਕਦੀ ਖੋਲਿਅੈ ਓਸ ਨੂੰ?”
ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ,
“ਨਹੀਂ, ਖੋਲਿਆ ਤੇ ਨਹੀਂ।”
“ਬਸ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹੋ ਸੰਦੇਸਾ ਦੇਣ ਆਇਆਂ, ਅੱਜ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਦੇਖ ਲੈਣਾ।”
ਚਾਬੀਆਂ ਕੋਲ ਸਨ, ਖੋਲਿਆ, ਸਾਰਾ ਬਕਸਾ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮੋਹਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਇਤਨਾ ਧਨ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ, ਮੁਫਲਸੀ ‘ਚ ਦਿਨ, ਗਰੀਬੀ ‘ਚ ਦਿਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਨ ਹੋਂਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ।
ਮੈਂ ਅਰਜ਼ ਕਰਾਂ, ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ, ਗਿਆਨ ਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਨੇ, ਨਾਮ ਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਨੇ, ਦੈਵੀ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਖ਼ਜਾਨਾ ਨੇ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਸਾਗਰ ਨੇ, ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਸਾਗਰ ਨੇ, ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਪਏਗਾ ਬਸ, "ਪਿਊ ਦਾਦੇ ਕਾ ਖੋਲਿ ਡਿਠਾ ਖਜਾਨਾ॥ ਤਾ ਮੇਰੈ ਮਨਿ ਭਇਆ ਨਿਧਾਨਾ ॥" {ਮ:੫,ਅੰਗ ੧੮੫}

ਇਹ ਪਿਤਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਤੇ ਦਾਦਾ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ, ਉਹਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨੈ। ਜੋ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਾਨੂੰ ਦਿੱਤੈ। ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਪੂਜਿਆ ਤੇ ਹੈ, ਇਸ ਖ਼ਜਾਨੇ ਦੇ ਵਿਚ ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਖੋਲਿਆ ਨਹੀ। ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਦੇ ਹੋਂਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵੀ ਕੰਗਾਲ, ਕੁਛ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਨਿਰਵੈਰ ਦਾ ਖ਼ਜਾਨਾ, ਵੈਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਆਂ। ਗਿਆਨ ਦਾ ਖ਼ਜਾਨਾ, ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਵਿਚ ਧੱਕੇ ਪਏ ਖਾਂਦੇ ਆਂ। ਸੁੱਖਾਂ ਦਾ ਇਹ ਸਾਰ ਹੈ, ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਪਏ ਭਟਕਦੇ ਆਂ। ਏਕਤਾ ਦੀ ਇਹ ਮੂਰਤੀ ਏ, ਦੁਬਿਦਾ ਦੇ ਵਿਚ ਪਏ ਭਟਕਦੇ ਆਂ।
ਕਾਰਨ ਕੀ? ਇਸ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਖੋਲਿਆ, ਇਸ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।

ਗਿਅਾਨੀ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਸਕੀਨ

ਮਿਹਨਤੀ ਬਣ ਕੇ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰੋ

ਉਦਮੁ ਕਰੇਦਿਆ ਜੀਉ ਤੂੰ ਕਮਾਵਦਿਆ ਸੁਖ ਭੁੰਚੁ ॥
ਅੰਗ- ੫੨੨

ਉਦਮੁ– ਉੱਦਮ
ਜੀਉ– ਜੀਵੋ
ਕਮਾਵਦਿਆ– ਕਮਾਉਂਦੇ ਹੋਏ
ਸੁਖ– ਸੁੱਖ
ਭੁੰਚੁ– ਮਾਣੋ

ਮਿਹਨਤੀ ਬਣ ਕੇ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਸੁੱਖ-ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣੋ।


ਇਹ ਇਰਾਦਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਫਰਕ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਆਸਾਨ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਲੱਭਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਇੱਕ ਚੁਸਤ ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹਨ, ਜਿਸਨੇ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਹੱਲ ਲੱਭੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਈਕਲ ਦੀ ਕਾਢ ਕੱਢੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਲੰਮੀ ਸੈਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਥੱਕ ਗਏ ਸਨ। ਫਿਰ ਸਾਈਕਲ ਮੋਟਰ ਸਾਈਕਲ ਬਣ ਗਏ ਅਤੇ ਫੇਰ ਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼।

ਇੱਕ ਆਲਸੀ ਵਿਅਕਤੀ ਮੁਸੀਬਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਦਾ ਸੌਖਾ ਰਸਤਾ ਲੱਭਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸੁਸਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸ਼ਾਰਟ ਕੱਟਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹੋ? ਲਿਟਮਸ ਟੈਸਟ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਚੁਸਤ ਵਿਅਕਤੀ ਕਦੇ ਵੀ ਟੀਚੇ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟੇਗਾ।
ਕੰਮ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੈ, ਉਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਸ਼ਾਰਟ ਕੱਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਲੰਮੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਵੀ ਉਸੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਚਲੇਗਾ।
ਜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜਗ੍ਹਾ ਜਾਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਰਨ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਝਿਜਕੇਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵਿਕਲਪ ਉਪਲਬਧ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਏਥੇ ਕੁਝ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਲੋਕ ਅਜਿਹੇ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਈਕਲ ਮਿਲਣ ‘ਤੇ ਵੀ ਤੁਰਨ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹੱਟਦੇ। ਉਹ ਜ਼ਿੱਦੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਚੁਸਤ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸਮਾਰਟ ਰਸਤੇ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਲਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਾ ਬਣਨ ਦਿਓ।

ਮਿਹਨਤ ਇੱਕ ਚੁਸਤ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ, ਇਸ ਆਦਤ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਛੱਡੋ। ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਹੱਲ ਲੱਭਣ ਲਈ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਬਣੋ, ਪਰ ਕੰਮ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸ਼ਾਰਟ ਕੱਟ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਆਲਸੀ ਨਾ ਬਣੋ।

ਹਉਮੈ ਦੇ ਵਿਕਾਰ ਤੋਂ ਦੂਰ

ਅੰਦਰਿ ਧੀਰਕ ਹੋਇ ਪੂਰਾ ਪਾਇਸੀ ॥
ਅੰਗ- ੫੧੦

ਅੰਦਰਿ– ਅੰਦਰ
ਧੀਰਕ– ਧੀਰਜ
ਪੂਰਾ– ਪੂਰਾ ਪ੍ਰਭੂ
ਪਾਇਸੀ– ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਉਮੈ ਦੇ ਵਿਕਾਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਕੇ ਸਥਿਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।


ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਦੁਆਰਾ ਸੁੰਦਰ ਲਾਈਨਾਂ:

“ਰੱਬ ਰੱਬ ਕਰਦੇ ਬੁੱਢੇ ਹੋ ਗਏ, ਮੁੱਲਾ ਪੰਡਤ ਸਾਰੇ,

ਰੱਬ ਦਾ ਖੋਜ ਖੁਰਾ ਨਾ ਲੱਭਾ, ਸਜਦੇ ਕਰ ਕਰ ਹਾਰੇ,

ਰੱਬ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦਾ, ਵਿੱਚ ਕੁਰਾਨ ਇਸ਼ਾਰੇ,

‘ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ’! ਰੱਬ ਉਹਨੂੰ ਮਿਲਸੀ ਜਿਹੜਾ ਆਪਣੀ ਨਫਸ ਨੂੰ ਮਾਰੇ।”

ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ

ਰੱਬ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਪੰਡਿਤ ਅਤੇ ਮੁੱਲਾ ਬੁੱਢੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।

ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਥਨਾਵਾਂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮੱਥੇ ਟੇਕਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੋਏ।

“ਪ੍ਰਭੂ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਹੈ”, ਇਹ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੁਰਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ।

ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ,
ਸਿਰਫ ਉਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਹਉਮੈ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਿੱਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇੰਨਾ ਸਰਲ ਸੁਨੇਹਾ ਹੈ,
ਫਿਰ ਵੀ ਅਸੀਂ ਇਸ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ। ਆਪਣੀ ਹਉਮੈ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਓ। ਸਾਡੇ ਭਰਮ, ਮੇਰਾ ਗਿਆਨ, ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਮੇਰੀ ਦੌਲਤ, ਮੇਰੀ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਮੇਰੀ ਜਾਤ, ਮੇਰੀ ਉੱਤਮਤਾ, ਮੇਰੀ ਮਹੱਤਤਾ, ਮੇਰੀ ਹਉਮੈ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਝੂਠੇ ਹਨ…

ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਟਾ ਦਿਓ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਫੜੋ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਅਸਲੀਅਤ ਨੂੰ ਢੱਕਦੇ ਹਨ।

ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਬੱਦਲ ਦੂਰ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਚੰਦਰਮਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੀ ਆਪਣੀ ਹਉਮੈ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਰੱਬ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀ ਹੈ।

ਸਥਿਰ ਬਣੋ

ਮਨ ਰੇ ਥਿਰੁ ਰਹੁ ਮਤੁ ਕਤ ਜਾਹੀ ਜੀਉ ॥
ਅੰਗ- ੫੯੮

ਮਨ ਰੇ– ਹੇ ਮੇਰੇ ਮਨ
ਥਿਰੁ ਰਹੁ– ਟਿਕੇ ਰਹੋ
ਮਤੁ– ਨਾ
ਕਤ– ਕਿਤੇ
ਜਾਹੀ– ਜਾਓ

ਹੇ ਮੇਰੇ ਮਨ! ਸਥਿਰ ਬਣੋ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਭਟਕੋ।


ਇਹ ਚੀਜ਼ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਜਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ ਨਾਲ ਉਦੋਂ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੰਮ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਉਪਕਰਣ ‘ਹੈਂਗ ਹੋਣਾ’ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਆਰੰਭ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਇਹੀ ਗੱਲ ਸਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਤੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਅੰਦਰ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੰਮ, ਸੰਬੰਧ, ਸਿਹਤ, ਵਾਤਾਵਰਣ, ਭਵਿੱਖ, ਤੰਦਰੁਸਤੀ, ਇਹ ਸੂਚੀ ਬੇਅੰਤ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਅਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠਦੇ ਹੋ ਤਾਂ
ਟੀਵੀ ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਰਾਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨ ਦਿੰਦੀਆਂ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਬ੍ਰੇਕ ਲੈਣ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਹੀ ਸਮਾਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਲਈ ਕੁਝ ਪਲ ਕੱਢੋ ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਰਹੋ। ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਬੈਠੋ ਜਾਂ ਲੇਟ ਜਾਓ। ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਨਾ ਰਹੋ, ਸਿਰਫ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ। ਏਥੇ ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਲੋਕ ਹੋਣਗੇ। ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਕੁਝ ਡੂੰਘੇ ਸਾਹ ਲਓ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਰਹੋ।
ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਾਇਦ ਥੱਕ ਜਾਵੋਗੇ,
ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਾਇਦ ਕੁਝ ਲਿਖਣਾ ਚਾਹੋਗੇ,
ਪਰ ਇੱਕ ਬ੍ਰੇਕ ਲਓ। ਕਿਸੇ ਸਥਿਤੀ ਤੇ ਆ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਨਿਰੀਖਕ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਜਾਂ ਸਿਰਫ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ,
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇੱਕ ਰੀਬੂਟ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰਕ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਵਾਪਰ ਰਹੀ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕਈ ਵਾਰ ਬੰਦ ਕਰੋ।
ਕਈ ਵਾਰ ਬ੍ਰੇਕ ਲਓ।