ਕੇਤਿਆ ਦੂਖ ਭੂਖ ਸਦ ਮਾਰ ॥ ਏਹਿ ਭਿ ਦਾਤਿ ਤੇਰੀ ਦਾਤਾਰ ॥
ਅੰਗ-੫

ਕੇਤਿਆ – ਕਿੰਨੀਆਂ ਹੀ
ਦੂਖ – ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ
ਭੂਖ – ਭੁੱਖਾਂ
ਸਦ ਮਾਰ – ਲਗਾਤਾਰ ਸੰਘਰਸ਼
ਏਹਿ ਭਿ – ਇਹ ਵੀ
ਦਾਤਿ – ਦਾਤ
ਦਾਤਾਰ – ਦਾਤਾਰ

ਹੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ! ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਭਾਵੇਂ ਅਨੇਕਾਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ, ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਹੋਣ ,ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਹੀ ਦਾਤਾਂ ਹਨ।

ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਭਿੰਨਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਕਹਾਣੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ।

ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੈਂ ਸਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ… ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇ, ਆਪਣੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ… ਏਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡਣੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ।

ਮੈਂ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੁਝ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵੇਖਣ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ, “ਕੀ ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਕਾਰਨ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਸਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗ ਨਾ ਕਰਾਂ?”

ਅਚਾਨਕ ਉਸ ਜੰਗਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਮੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਸੁਣਿਆ ਕਿ,“ ਆਪਣੇ ਆਸ ਪਾਸ ਵੇਖ,” ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ।
“ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਫਰਨ ਅਤੇ ਬਾਂਸ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹੋ?”

“ਹਾਂ,” ਮੈਂ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।

“ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਮੇਰੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ। ਫਰਨ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉੱਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹਰੇ ਘਾਹ ਨੇ ਫਰਸ਼ ਨੂੰ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਬਾਂਸ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।”

ਦੂਜੇ ਸਾਲ ਫਰਨ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਅਤੇ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਵਧਿਆ। ਅਤੇ ਫੇਰ ਬਾਂਸ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।

ਸਾਲ ਤਿੰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਾਂਸ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।

ਫਿਰ ਚੌਥੇ ਸਾਲ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਪੌਦਾ ਫੁੱਟ ਉੱਗਿਆ। ਫਰਨ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿਚ ਇਹ ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਮਾਮੂਲੀ ਜਿਹਾ ਸੀ… ਪਰੰਤੂ ਸਿਰਫ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਬਾਂਸ 100 ਫੁੱਟ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚਾ ਹੋ ਗਿਆ।

ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਚਾਰ ਤੋਂ ਪੰਜ ਸਾਲ ਲਾ ਦਿੱਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ। ਮੇਰੇ ਹਰ ਪੌਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਨਾਲ ਵੱਖਰੇ ਸਨ।

ਇਸ ਸਾਰੇ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹੋ।

ਆਪਣੀ ਤੁਲਨਾ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਨਾ ਕਰੋ। ਬਾਂਸ ਦਾ ਫਰਨ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮੇਰੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਸਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਹਰ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਸਾਡੇ ਬੱਚੇ ਵੱਖਰੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਹੈ।

ਇੰਨੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹਾਰ ਨਾ ਮੰਨੋ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਰੰਗ ਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡੋ।

ਹਰ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਬੀਜ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਉਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਉਥੇ ਹੀ ਖੜੇ ਰਹੋ। ਸਾਰੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਕਦਮ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪੱਥਰਾਂ ਵਜੋਂ ਵੇਖੋ।

ਇੱਕ ਵਾਰ ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਲਾਹੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਗਏ । ਸਵਾ ਪਹਿਰ ਰਹਿੰਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਕਸਾਈਆਂ ਦੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਖਾਂ ,ਪੁਕਾਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਕਿਹਾ,” ਭਲਿਓ ! ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਕੀ ਕਰਦੇ ਹੋ ।ਇਹ ਸਮਾਂ ਤਾਂ ਛੱਡ ਦਿਓ , ਇਹ ਸਮਾਂ ਤਾਂ ਨਿਰੰਕਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦਾ ਹੈ ।”

ਪਹਿਲਾਂ ਕਸਾਈਆਂ ਨੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ, ਕੱਟਨਾ ਤੇ ਫਿਰ ਮਾਸ ਵੇਚਣਾ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਜਾਨਵਰ ਵੰਡਣੇ ਤਾਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਲੜ ਪੈਣਾ ਅਤੇ ਖੂਨ ਖਰਾਬਾ ਕਰਨਾ ।

ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਮਝਾਇਆ, ਪਰ ਉਹ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇ । ਆਖਰ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਰਸਨਾ ਚੋਂ ਇਹ ਬੋਲ ਨਿਕਲੇ

ਲਾਹੌਰ ਸਹਰੁ ਜਹਰ ਕਹਰੁ ਸਵਾ ਪਹਰੁ ॥ (੧੪੧੨)

ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਤੇ ਉੱਕਰੀ ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਦਾ ਜੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਾਂ ਤਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਜੀਵ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਨਹੀਂ ਉੱਠਦਾ ਉਸ ਦਾ ਜਿਉਣਾ ਵੀ ਜ਼ਹਿਰ ਖਾਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ|

ਜਿਹੜਾ ਜੀਵ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਭਾਵ ਸੁੱਤਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ , ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਕਹਿਰ ਵਰਤਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ | ਉਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਕਦਾਚਿੱਤ ਅੰਮ੍ਰਿਤਮਈ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ |

ਗੁਰਸਿੱਖ ਕਹਾਉਣ ਵਾਲਿਓ ! ਤੁਸਾਂ ਤੱਕਿਆ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਮਾਵਾਂ ਸਵੇਰੇ ਸਵੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀਆਂ ਨੇ ਸਕੂਲ ਭੇਜਣ ਵਾਸਤੇ| ਪੁੱਤਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ,” ਮੈਨੂੰ ਨੀਂਦ ਆਈ ਹੈ| ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਉੱਠਣਾ |”

ਤੁਸੀਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਵੀ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਝਿੜਕਾਂ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਕਈ ਵਾਰ ਚਪੇੜ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ , ਪਰ ਸਕੂਲ ਜ਼ਰੂਰ ਭੇਜਦੇ ਹੋ | ਉਹਦਾ ਚਿੱਤ ਨਾ ਵੀ ਕਰੇ ਤਾਂ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹੋ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਭੇਜਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ |

ਜਿਹੜੇ ਮੇਰੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਨੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਆਪ ਜਗਾਉਂਦੇ ਨੇ |

ਸਤਿਗੁਰੁ ਜਾਗਿ ਜਗਾਇਦਾ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਮਿਲਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ॥ ਵਾਰ ੨੬(੧੭)

ਇਹ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਹੀ ਨੇ ਜਿਹੜੇ ਆਪ ਉੱਦਮ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਕੇ ਉਠਾਉਂਦੇ ਨੇ । ਆਪਣੇ ਆਪ ਕੌਣ ਉੱਠ ਸਕਦਾ ਹੈ | ਜੇ ਕੋਈ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਉਠਾ ਸਕੂਲ ਭੇਜ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਆਪਣੇ ਗੁਰਸਿੱਖ ਨੂੰ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਠਾ ਕੇ ਸਾਧ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਭੇਜਦੇ ਹਨ |

ਇਸ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਉੱਠ ਕੇ ਪਾਠ ਵੀ ਕਰੋ, ਸਿਮਰਨ ਵੀ ਕਰੋ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਵੀ ਕਰੋ |

ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸਰਬੱਤ ਦਾ ਭਲਾ ਮੰਗੋ ਕਿਉਂਕਿ ਸਰਬੱਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ |