https://fundraise.cancerresearchuk.org/page/varinders-giving-page-3
Thanks for visiting my fundraising page. I’m going to be taking part in the Walk 30 Miles Challenge this September to help raise money for Cancer Research UK. Please show your support and help fund life-saving research by donating to my page.
ਰੂਸ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਕੇ ਜੇ ਵੱਡਾ ਬਣਨਾ ਏ ਤਾਂ ਸਾਇਬੇਰੀਆਂ ਜਾ ਕੇ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਫਾਰਮ ਖਰੀਦ..ਜਮੀਨ ਕਾਫੀ ਸਸਤੀ ਏ..!
ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵੇਚ ਵੱਟ ਓਥੇ ਅੱਪੜ ਗਿਆ..
ਦਲਾਲ ਨੇ ਖਰੀਦੋ ਫਰੋਖਤ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸਮਝਾਈ..
ਆਖਣ ਲੱਗਾ “ਕੱਲ ਸੁਵੇਰੇ ਸਵਖਤੇ ਤੋਂ ਦੌੜ ਕੇ ਜਿੰਨੀ ਜਮੀਨ ਵੀ ਗਾਹ ਸਕਦਾ ਏ ਉਹ ਤੇਰੀ ਹੋਊ..ਪਰ ਸ਼ਰਤ ਏ ਕੇ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਥੋਂ ਦੌੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇਗੀ ਐਨ ਓਥੇ ਵਾਪਿਸ ਮੁੜਨਾ ਪੈਣਾ!
ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਰੋਟੀ ਪਾਣੀ ਪੱਲੇ ਬੰਨ ਦੌੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ..
ਜਿੰਨਾ ਅੱਗੇ ਜਾਈ ਜਾਵੇ ਉੱਨੀ ਹੀ ਹੋਰ ਉਪਜਾਊ ਜਮੀਨ ਦਿਸਦੀ ਜਾਵੇ..
ਹੋਰ ਜਮੀਨ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਰਫਤਾਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ..ਰੋਟੀ ਵਾਲਾ ਡੱਬਾ ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਬੋਤਲ ਵੀ ਇਹ ਸੋਚ ਸਿੱਟ ਦਿੱਤੀ ਕੇ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਵੀ ਦੌੜਨ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾ ਰਿਹਾ ਏ..!
ਅਖੀਰ ਮੁੜਦੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਭੁੱਖ ਪਿਆਸ ਸਤਾਉਣ ਲੱਗੀ..ਪਰ ਖਾਵੇ ਪੀਵੇ ਕੀ..ਕੋਲ ਰੋਟੀ ਪਾਣੀ ਵੀ ਤੇ ਨਹੀਂ ਸੀ..
ਉੱਤੋਂ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ..
ਅਖੀਰ ਮੰਜਿਲ ਤੋਂ ਕੁਝ ਕਦਮ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਢਾਲ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਤੇ ਕਹਾਣੀ ਮੁੱਕ ਗਈ..
ਨਾ ਮਾਇਆ ਮਿਲ਼ੀ ਨਾ ਰਾਮ..!
ਬਟਾਲੇ ਇੱਕ ਜਾਣਕਾਰ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਕਿੰਨੀ ਸਾਰੀ ਜਮੀਨ ਇੱਕ ਸ਼ੇੱਲਰ ਤੇ ਆੜ੍ਹਤ ਵੀ ਸੀ..!
ਇੱਕ ਰਾਤ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਜਮੀਨ ਤੇ ਆਂਡਿਆਂ ਦਾ ਸਟਾਲ ਖੋਹਲ ਸੁਵੇਰੇ ਕੋਰਟ ਵਿਚੋਂ ਸਟੇ ਲੈ ਲਿਆ..!
ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕੇ ਭੱਜ ਦੌੜ ਵਾਲੀ ਇਸ ਭੱਠੀ ਵਿਚ ਬਿਨਾ ਵਜਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਝੋਕੀ ਜਾਣਾ ਕੋਈ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਹੀਂ..
ਪਰ ਹੋਰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੇ ਜਨੂੰਨ ਨੇ ਐਸੀ ਮੱਤ ਮਾਰੀ ਕੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਇਸੇ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਸਕੂਟਰ ਟਾਹਲੀ ਵਿਚ ਜਾ ਵੱਜਾ ਤੇ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਇਥੇ ਧਰਿਆ ਧਰਾਇਆ ਰਹਿ ਗਿਆ!
ਦੋਸਤੋ ਤਰੱਕੀ ਕਰਨੀ ਹਰੇਕ ਦਾ ਹੱਕ ਏ..
ਪਰ ਰਾਤਾਂ ਦੀ ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਦਿਨ ਦਾ ਚੈਨ ਦਾਅ ਤੇ ਲਾ ਕੇ ਤਹਿ ਕੀਤਾ ਰਸਤਾ ਅਖੀਰ ਕਬਰਾਂ ਤੱਕ ਜਾ ਕੇ ਹੀ ਮੁੱਕਦਾ ਏ..ਫੇਰ ਆਪ ਮੋਏ ਜੱਗ ਪਰਲੋ..!
ਕੁਝ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਮਗਰੋਂ ਤੇ ਢਿੱਡੋਂ ਜੰਮੇ ਵੀ ਭੋਗ ਪਾਉਣੋਂ ਹਟ ਜਾਂਦੇ ਨੇ..
ਤੀਜੀ ਪੀੜੀ ਮਗਰੋਂ ਜਮੀਨ ਦੀਆਂ ਫਰਦਾਂ ਵਿਚੋਂ ਨਾਮ ਵੀ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ!
ਦੱਸਦੇ ਇੱਕ ਧੰਨਵਾਨ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ ਨੇ ਮੁਨਸ਼ੀ ਕੋਲ ਸੱਦ ਲਿਆ..
ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ ਹਿਸਾਬ ਕਿਤਾਬ ਲਗਾ ਕੇ ਦੱਸ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਕਿੰਨੀ ਕੂ ਦੌਲਤ ਏ..?
ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਆਖਣ ਲੱਗਾ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਸੱਤ ਪੀੜੀਆਂ ਤਾਂ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬਹਿ ਕੇ ਖਾ ਪੀ ਲੈਣਗੀਆਂ ਪਰ ਅੱਠਵੀਂ ਪੀੜੀ ਨੂੰ ਥੋੜੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਆ ਸਕਦੀ ਏ!
ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ ਬੇਚੈਨ ਰਹਿਣ ਲੱਗਾ..
ਦਿਨੇ ਰਾਤ ਬੱਸ ਅੱਠਵੀਂ ਪੀੜੀ ਦਾ ਫਿਕਰ ਖਾਈ ਜਾਵੇ..
ਘਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸਿਆਣੇ ਕੋਲ ਲੈ ਗਏ..ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗਾ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਇੱਕ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪਊ..ਆਹ ਅੱਧਾ ਕਿੱਲੋ ਆਟਾ ਜਿਹੜੀ ਬੁਢੀ ਉਸ ਨੁੱਕਰ ਵਾਲੇ ਘਰ ਕੱਪੜੇ ਸਿਉਂਦੀ ਏ ਉਸਨੂੰ ਦੇ ਆਵੋ..ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੱਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ!
ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਬੁਢੀ ਦੇ ਦਵਾਰ ਆਟੇ ਵਾਲੀ ਪੋਟਲੀ ਦਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਆਖਣ ਲੱਗਾ ਕੇ ਮਾਤਾ ਰੋਟੀਆਂ ਪਕਾ ਲਵੀਂ..!
ਅੱਗੋਂ ਆਹਂਦੀ..ਵੇ ਪੁੱਤਰ ਸੁਵੇਰੇ ਖਾਦੀ ਸੀ..ਦੁਪਹਿਰ ਜੋਗੀ ਬਣੀ ਪਈ ਏ..ਤੇ ਆਥਣ ਵੇਲੇ ਜੋਗਾ ਆਟਾ ਬਥੇਰਾ..!
ਆਖਣ ਲੱਗਾ ਕੇ ਤਾਂ ਵੀ ਰੱਖ ਲੈ..ਕੱਲ ਨੂੰ ਫੇਰ ਕੰਮ ਆਵੇਗਾ..!
ਅੱਗੋਂ ਆਂਹਦੀ “ਵੇ ਪੁੱਤ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰਾ ਯਕੀਨ ਏ ਜਿਸਨੇ ਅੱਜ ਦਾ ਬੰਦੋਬਸਤ ਕੀਤਾ..ਕੱਲ ਨੂੰ ਵੀ ਭੁੱਖਾ ਨਹੀਂ ਸਵਾਊ..ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ ਮੈਨੂੰ ਤੇਰਾ ਆਟਾ..”
ਪੋਟਲੀ ਉਂਝ ਦੀ ਉਂਝ ਹੀ ਮੋੜ ਲਿਆਂਧੀ ਤੇ ਸਿਆਣੇ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ ਘੱਲ ਦਿੱਤਾ ਕੇ ਮੇਰੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੱਲ ਹੋ ਗਈ..!
ਦੋਸਤੋ ਅਕਸਰ ਹੀ ਕਿੰਨੇ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਹੀ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਜਿਹੜੇ ਅੱਠਵੀਂ ਪੀੜੀ ਦੇ ਫਿਕਰ ਵਿਚ ਬੱਸ ਦਿਨੇ ਰਾਤ ਨੱਸੀ ਤੁਰੀ ਜਾ ਰਹੇ ਨੇ..ਬਿਨਾ ਰੁਕਿਆ..ਲਗਾਤਾਰ..!
ਇਸ ਗੇੜ ਵਿਚੋਂ ਨਿੱਕਲਣਾ ਏ ਤਾਂ ਕੱਪੜੇ ਸਿਉਂਦੀ ਮਾਈ ਵਾਲਾ ਸੰਕਲਪ ਮਨ ਵਿਚ ਵਸਾਉਣਾ ਪੈਣਾ ਕੇ ਜਿਹੜਾ ਪੱਥਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸਿਲ ਵਿਚ ਕੈਦ ਜੰਤੂ ਵਾਸਤੇ ਅੰਨ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ..ਭਲਾ ਸਾਨੂੰ ਭੁਖਿਆਂ ਕਿਓਂ ਰੱਖੂ..!
ਜਿੰਦਗੀ ਆਪ ਤੇ ਹੌਲੀ ਫੁੱਲ ਏ..ਅਸਲ ਭਾਰ ਤੇ ਖਾਹਿਸ਼ਾਂ ਸੱਧਰਾਂ ਦਾ ਹੀ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਏ!
ਮਿਠਤੁ ਨੀਵੀ ਨਾਨਕਾ ਗੁਣ ਚੰਗਿਆਈਆ ਤਤੁ ॥
ਅੰਗ- ੪੭੦
ਮਿਠਤੁ – ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ
ਨੀਵੀ– ਨਿਮਰਤਾ
ਗੁਣ– ਗੁਣ
ਚੰਗਿਆਈਆ– ਚੰਗੇ ਕਰਮ
ਤਤੁ– ਤੱਤ
ਹੇ ਨਾਨਕ! ਨੀਵੇਂ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿਣ ਵਿੱਚ ਮਿਠਾਸ ਹੈ, ਗੁਣ ਹਨ। ਨੀਵਾਂ ਹੋ ਰਹਿਣਾ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ ਭਾਵ ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਗੁਣ ਹੈ।
“ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲੋ ਕਿ ਜੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਤੁਸੀਂ ਮਰ ਵੀ ਜਾਓ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਵੋ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ ਕਹੇ ਸਨ।”
ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਫ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮੈਂ ਕਲਪਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਭਿਆਨਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਆਖਰੀ ਗੱਲਬਾਤ ਸੀ। ਬਸ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਭੂਤਕਾਲ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬਦਲੇ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਬੋਲ ਸਕੇ …
ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਦੇ ਲਈ ਸੱਚ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਮਿਲਦੇ ਹਾਂ ਜਾਂ ਨਹੀਂ? ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਕੋਈ ਗਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦੀ ਕਿੰਨੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਚੀ ਹੈ।
ਆਓ ਅਸੀਂ ਸਭ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਗੱਲ ਕਰੀਏ। ਖ਼ਾਸਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜੋ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਾਇਦ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਛਤਾਵਾ ਕਰੀਏ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਵਧੀਆ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸੀ।
ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਉੱਤੇ ਵੀ।
ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਇੱਟਾਂ ਬਣਾਓ ਜੋ ਦਿਲ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ ਪੱਥਰਾਂ ਉੱਪਰੋਂ ਪੁਲ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਕਿ ਰਤਨ ਪਦਾਰਥ ਵਣਜਦੇ ਇਕਿ ਕਚੈ ਦੇ ਵਾਪਾਰਾ ॥
ਅੰਗ- ੧੪੧
ਇਕਿ– ਕੋਈ
ਰਤਨ– ਰਤਨ
ਵਣਜਦੇ– ਸੌਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ
ਕਚੈ– ਝੂਠ
ਵਾਪਾਰਾ– ਵਪਾਰ
ਕਈ ਮਨੁੱਖ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਸਾਲਾਹ ਰੂਪੀ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਵਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕਈ ਦੁਨੀਆ-ਰੂਪ ਕੱਚ ਦੇ ਵਪਾਰੀ ਹਨ।
ਇੱਕ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਦੇ ਦੋ ਲੜਕੇ ਸਨ – ਇੱਕ ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਸਰਾ ਇੱਕ ਨਿਰਾਸ਼ਾਵਾਦੀ ਸੀ। ਬਸ ਇਹ ਵੇਖਣ ਲਈ ਕਿ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕ੍ਰਿਸਮਿਸ ਦੇ ਦਿਨ ਉਸਨੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾਵਾਦੀ ਦੇ ਕਮਰੇ ਨੂੰ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ।
ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਘੋੜੇ ਦੇ ਮਲ ਦਾ ਢੇਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਉਸ ਰਾਤ ਪਿਤਾ ਨੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾਵਾਦੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੋਹਫ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।
“ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ?” ਪਿਤਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ।
“ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗੇਮਸ ਮੈਨੂਅਲ ਹਨ… ਮੈਨੂੰ ਬੈਟਰੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ… ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਖਿਡੌਣੇ ਸਾਰੇ ਟੁੱਟ ਜਾਣਗੇ!” ਨਿਰਾਸ਼ਾਵਾਦੀ ਨੇ ਰੋਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ।
ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ ਬੱਚੇ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਿਆਂ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨੱਚਦਾ ਪਾਇਆ। “ਤੁਸੀਂ ਇੰਨੇ ਖੁਸ਼ ਕਿਉਂ ਹੋ?” ਉਸਨੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੋਲਿਆ ਕਿ “ਇੱਥੇ ਇੱਕ pony ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ!”
ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਹਨ ਜੋ ਮੌਕੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਵਸਰਾਂ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਸਭ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਡੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਸਭ ਫਰਕ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
“ਅਸਲ ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਸੌਦਾ ਕਰੋ”, ਗੁਰੂ ਜੀ ਇਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। “ਬੇਕਾਰ ਮਾਰਬਲ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਨਾ ਕਰੋ” ਇਹ ਸਿਰਫ ਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਬਦਲਦੇ ਹੋ।
ਦਰਸ਼ਨ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਸੀਸਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਕੁ ਲੋਕ ਹੀ ਇਸਦੀ ਕਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਸੀਸਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵੇਖਣਾ ਹੈ ਸਿੱਖੋ। ਆਓ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸ਼ੁਕਰਗੁਜ਼ਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਰੱਖੀਏ। ਮੌਜੂਦ ਚੀਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਮੁਸਕਰਾਓ, ਜੋ ਨਹੀਂ ਹੈ ਉਸ ਲਈ ਉਦਾਸ ਨਾ ਹੋਵੋ ਅਤੇ ਹਨੇਰੀ ਰਾਤ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖੋ।
ਅਣਹੋਦੇ ਆਪੁ ਵੰਡਾਏ ॥ ਕੋ ਐਸਾ ਭਗਤੁ ਸਦਾਏ ॥
ਅੰਗ-੧੩੮੪
ਅਣਹੋਦੇ – ਕੁਝ ਨਾ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ
ਆਪੁ – ਆਪਣਾ ਆਪ
ਵੰਡਾਏ – ਵੰਡ ਦੇਵੇ
ਕੋ ਐਸਾ– ਕੋਈ ਐਸਾ ਵਿਅਕਤੀ
ਭਗਤੁ– ਭਗਤ
ਸਦਾਏ – ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਲ ਕੁਝ ਨਾ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਆਪਣਾ ਆਪ ਤੱਕ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੀ ਭਗਤ ਜਾਂ ਰੂਹਾਨੀ ਵਿਅਕਤੀ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਖਾਲੀ ਹੋ ਕੇ ਮਰੋ
ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਖੂਬਸੂਰਤ ਕਿਤਾਬ ਟੌਡ ਹੈਨਰੀ ਦੀ “ਖਾਲੀ ਹੋ ਕੇ ਮਰੋ” ਹੈ।
ਲੇਖਕ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਦਾ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਜਦੋਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨੇ ਸਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: “ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਧਰਤੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?”
ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: “ਤੇਲ ਨਾਲ ਭਰੇ ਖਾੜੀ ਰਾਜ।”
ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਰੋਤਾ ਉੱਠਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ: “ਅਫਰੀਕਾ ਵਿਚ ਹੀਰੇ ਦੀਆਂ ਖਾਣਾਂ।”
ਤਦ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਨਹੀਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਹੈ। ਹਾਂ, ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਧਰਤੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਚਲੇ ਗਏ / ਮਰ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੀਮਤੀ ਵਿਚਾਰ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਗਏ। ਜੋ ਨਾ ਤਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਇਹ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਧਰਤੀ ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।”
ਇਸੇ ਗੱਲ ਦੇ ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਟੌਡ ਹੈਨਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ “ਖਾਲੀ ਹੋ ਕੇ ਮਰੋ” ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਤੱਕ ਫੈਲਾਉਣ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਲਾਭਕਾਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ, ਇਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਦੇਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਖੂਬਸੂਰਤ ਇਹ ਗੱਲ ਹੈ:
“ਆਪਣੀ ਕਬਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੇ ਨਾ ਜਾਓ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਚੀਜ਼ ਆਪਣੇ ਤੱਕ ਹੀ ਨਾ ਰੱਖੋ।”
ਹਮੇਸ਼ਾ ਖਾਲੀ ਹੋ ਕੇ ਮਰਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰੋ।
ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਹੀ ਅਰਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰਲੀ ਸਾਰੀ ਚੰਗਿਆਈ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਾ ਹੀ ਖਾਲੀ ਹੋ ਕੇ ਮਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰੋ।
ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰੋ।
ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਵੰਡੋ।
ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਟੀਚਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ।
ਪਿਆਰ ਕਰੋ, ਸਾਂਝਾ ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਵੰਡੋ, ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਹੀ ਨਾ ਰੱਖੋ।
ਆਓ ਵੰਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੀਏ। ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਨੇਕੀ ਦੇ ਹਰ ਐਟਮ ਨੂੰ ਫੈਲਾਓ।
ਦੌੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ …..
ਖਾਲੀ ਹੋ ਕੇ ਮਰੋ।
ਤਉ ਸੁਖੁ ਪਾਵੈ ਨਿਜ ਘਰਿ ਬਸੈ ॥
ਅੰਗ-੧੧੪੭
ਤਉ – ਤਾਂ ਹੀ
ਸੁਖੁ ਪਾਵੈ – ਸੁੱਖ ਮਿਲੇਗਾ
ਨਿਜ ਘਰਿ – ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ
ਬਸੈ – ਵਸੇਗਾ
ਸਾਨੂੰ ਤਾਂ ਹੀ ਸਹਿਜ ਸੁੱਖ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਵੇਗੀ ਜਦੋਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਾਡੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵਸੇਗਾ।
ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਬਜ਼ੁਰਗ ਸੱਜਣਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਸੀ ਜੋ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦਾ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਾਹ ਪੀਣ ਲਈ ਮਿਲਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਕਫ਼ਾ ਮਹਿੰਗੀ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਚਾਹਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਸੁਮੇਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਜਦੋਂ ਦੂਜਿਆਂ ਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮੂਹ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਮੈਂਬਰ ਦੀ ਵਾਰੀ ਆਈ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਚਾਹ ਦੀ ਰਸਮ ਅਦਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀ। ਇੱਕ ਸੁਨਹਿਰੇ ਭਾਂਡੇ ਤੋਂ ਪੱਤੇ ਕੱਢ ਕੇ ਉਸਨੇ ਚਾਹ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਚਾਹ ਦੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਇਹ ਜਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਸਨੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮਾਗਮ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ?
ਉਸ ਬੁੱਢੇ ਆਦਮੀ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, “ਸੱਜਣੋ, ਜਿਸ ਚਾਹ ਦੀ ਤੁਸੀਂ ਏਨੀ ਸਿਫਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਇਹ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਮੇਰੇ ਫਾਰਮ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਪੀਤੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾ ਤਾਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।”
ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਮੈਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸਧਾਰਣ ਅਤੇ ਸਸਤੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ। ਸੁੱਖ-ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲਝੇ ਲੋਕ ਸੱਚੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਗੁਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਾਡਾ ਮਨ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਸ ਨਵਾਂ ਅਨੰਦ ਹੀ ਲੱਭਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹੋ ਕਿ ਸਾਦਗੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਨੰਦਮਈ ਹੈ, ਫੇਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਐਸ਼ ਨਹੀਂ ਭਾਉਂਦੀ।
ਪਰ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਸਸਤੀ ਜਾਂ ਮਹਿੰਗੀ ਨਾਲ ਵਿਤਕਰਾ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਤੱਥ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਬਾਹਰਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸਮਝੋ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸੇਧ ਲੈ ਕੇ ਉੱਪਰ ਉੱਠਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੱਖਪਾਤ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਵਾਂਗੇ।
ਸੱਚ ਕੀ ਹੈ? 