ਮਨ ਦੇ ਰੋਗ

ਸਾਡੇ ਘਰ ਦਾ ਕੂੜਾ, ਕਰਕਟ, ਛਿਲਕੇ, ਜੂਠ, ਮਲ-ਮੂਤਰ ਆਦਿ ਅਨੇਕਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਗੰਦਗੀ ਬਾਹਰ ਕਿਸੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਥਾਂ ਤੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ‘ਰੂੜੀ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ |

ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਗੰਦਗੀ ਗਲਦੀਆਂ ਸੜਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ | ਇਸ ਗਲੀ ਸੜੀ ਰੂੜੀ ਵਿੱਚੋਂ ਭੈਡ਼ੀ ਬਦਬੂ ਜਾਂ ਗੰਦੀ ਹਵਾੜ ਨਿਕਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਅਤਿਅੰਤ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ |

ਇਹ ਰੂੜੀ ਤਾਂ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਅਸੀਂ ਰੋਸੇ ਗਿਲੇ, ਵੈਰ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਖ਼ਿਆਲ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਹਿਜੇ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਇਹ ਸਾਡੀ ਨੀਵੀਂ ਸੋਚ ਹੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ |

ਸਾਨੂੰ ਕਦੇ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਰੂੜੀ ਦੀ ਹਵਾੜ ਦੁਆਰਾ ਜਿਊਂਦੇ ਜੀ ਆਪਣੇ ਮਨ, ਤਨ, ਚਿਤ ਤਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ੍ਹੀ ਬਾਲੀ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ |

ਗੂਝੀ ਭਾਹਿ ਜਲੈ ਸੰਸਾਰਾ ਭਗਤ ਨ ਬਿਆਪੈ ਮਾਇਆ॥ (੬੭੩)
ਅੰਤਰਿ ਕੋ੍ਧੁ ਅਹੰਕਾਰੁ ਹੈ ਅਨਦਿਨੁ ਜਲੈ ਸਦਾ ਦੁਖੁ ਪਾਇ॥ (੧੪੧੫)

ਇਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਇੱਕ ਸਾਨੂੰ ਕਈ ਸਰੀਰਿਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਅਤਿਅੰਤ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ |

ਗੰਭੀਰ ਸਰੀਰਿਕ ਰੋਗ ਜਿਵੇਂ ਕੈਂਸਰ ਆਦਿ ਦਾ ਮੌਤ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਡਰ, ਨਫ਼ਰਤ,ਈਰਖਾ, ਨਿੰਦਾ, ਵੈਰ ,ਵਿਰੋਧ, ਬਦਲਾ ਆਦਿ ਗੰਭੀਰ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗ ਤਾਂ ਮੌਤ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਜੀਵ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਨੂੰ ਵੀ ਨਰਕਮਈ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ |

ਸਰੀਰਿਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਪ੍ਰਹੇਜ਼ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ |

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਸੇ, ਗਿਲੇ, ਵੈਰ ਵਿਰੋਧ ਆਦਿ ਗੰਭੀਰ ਮਾਨਸਿਕ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵੀ ਪਰਹੇਜ਼ ਅਤੇ ਤਿਆਗ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ , ਪਰ ਰੋੋਸੇੇ ਗਿਲੇ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਅਸੀਂ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਅਵਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਘੋਟ -ਘੋਟ ਅਥਵਾ ਨਿੰਦਾ ਚੁਗਲੀ ਕਰਕੇ ਸੁਆਦ ਮਾਣਦੇ ਹਾਂ |

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਔਗੁਣਾਂ ਦੀ ਗੰਦਗੀ ਫੋਲ ਫੋਲ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਬਦਬੁੂ ਸੁੰਘਦੇ ਤੇ ਮਾਣਦੇ ਹਾਂ | ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਮਨ -ਬੁਧੀ -ਚਿਤ ਹੋਰ ਵੀ ਮੈਲਾ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ।